English version
Uczestnicy wydarzenia mogli m.in. obejrzeć na żywo rekonstrukcję historyczną „Odbicie więźniów UB”, wysłuchać koncertu Norberta „Smoły” Smolińskiego, a także wziąć udział w prelekcji przygotowanej przez dr. Tomasza Łabuszewskiego, dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie.
Zarys historyczny:
Sierżant Wiktor Wacław Stryjewski „Cacko” jako dwudziestotrzyletni mężczyzna wziął udział w wojnie obronnej w 1939 r., a w okresie okupacji był żołnierzem Armii Krajowej w Obwodzie Sierpc. Po wyjściu z Polski Niemców i zajęcia ich miejsca przez Sowietów „Cacko” nie złożył broni. W 1946 r. stanął w obronie Polki, gwałconej przez stalinowskiego żołnierza, którego zabił. Do zdarzenia doszło na stacji kolejowej w Sierpcu, gdzie Stryjewski pracował w Służbie Ochrony Kolei. Za swoją postawę został ujęty przez Urząd Bezpieczeństwa, ale z aresztu udało mu się zbiec. W kolejnych latach brał udział w wielu akcjach partyzanckich przeciwko stalinowskiemu reżimowi, a najbardziej spektakularną było przeprowadzenie zamachu na Władysława Rypińskiego „Rypę”, dowódcę pepeerowskiego „szwadronu śmierci” odpowiedzialnego za bestialskie zamordowanie ponad setki Polaków. W lutym 1949 r. po walce z 262-osobową grupą operacyjną KBW, UB i MO w powiecie Płock, Wiktor Stryjewski został aresztowany i skazany na 38-krotną karę śmierci. Był to najwyższy wyrok wydany przez komunistów na żołnierzu polskim.
Bohaterów podobnych do „Cacki”, którzy zostali zamordowani przez funkcjonariuszy sowieckiego aparatu są w Polsce tysiące. Ich szczątki były przez oprawców celowo ukrywane, aby wraz z nimi zakopać pamięć o obrońcach kraju.
Po dekadach zapomnienia, dziś żołnierze podziemia antykomunistycznego, wreszcie zaczynają zajmować należne im miejsce w świadomości społecznej, czego jednym z dowodów jest utworzenie PANTEONU ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH w Sierpcu. Na monumencie wyryte będą nazwiska 68 Żołnierzy Wyklętych związanych z ziemią sierpecką, a w tym gronie znajdą się m.in. legendarni ppor. Stefan Bronarski ps. „Liść”, Józef Marcinkowski ps. „Wybój” oraz Franciszek Majewski ps. „Słony”.
Plan uroczystości:
2 WRZEŚNIA:
– godz. 16.00: na terenie przed Sądem Rejonowym w Sierpcu zaprezentowana zostanie inscenizacja historyczna „Odbicie więźniów UB”. Do rekonstrukcji wykorzystywane zostanie umundurowanie, repliki broni oraz samochody z epoki.
– godz. 18.00: na terenie Szkoły Podstawowej nr 2 im. Armii Krajowej w Sierpcu (ul. Braci Tułodzieckich 2) odbędzie się koncert patriotyczny Norberta „Smoły” Smolińskiego, wokalisty zespołu Contra Mundum oraz twórcy słynnego utworu: „Już dopala się ogień biwaku”.
3 WRZEŚNIA
– godz. 12.00: Msza Święta w kościele św. Stanisława Kostki (ul. Płocka 26), którą poprowadzi JE bp. płocki Szymon Stułkowski
– godz. 13:15: dr Tomasz Łabuszewski, dyrektor Oddziału IPN w Warszawie przedstawi rys historyczny poświęcony żołnierzom podziemia niepodległościowego, działającym na terenie powiatu sierpeckiego.
– godz. 13:30: odsłonięcie i poświęcenie Panteonu Żołnierzy Wyklętych Ziemi Sierpeckiej.
– godz. 14.00: na terenie SP nr 2 im. Armii Krajowej w Sierpcu (ul. Braci Tułodzieckich 2) rozpocznie się piknik rodzinny, podczas którego będzie można zapoznać się z wyposażeniem, jakim dysponowali żołnierza podziemia niepodległościowego. Ponadto na uczestników pikniku będą czekały atrakcje przygotowane przez młodzież szkolną, w tym m.in. występ Miejskiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej OSP Sierpc.
Uroczystości pod patronatem Oddziału IPN w Warszawie.