W sobotę 30 września w Wyszkowskim Ośrodku Kultury „Hutnik” (przy ul. Prostej 7) odbyło się widowisko muzyczno-filmowe pamięci Hieronima Dekutowskiego „Zapory” oraz jego podkomendnych. Spektakl zaprezentowali śpiewający aktorzy, wokaliści i muzycy zespołu wokalno-aktorskiego „Sonanto”.
Przedsięwzięcie zorganizowane zostało przez Stowarzyszenie WEST, Fundację im. Hieronima Dekutowskiego – Zapory, a także instytucje i organizacje wspierajace – Fundację PZU, Instytut Pamięci Narodowej, Okręg „Warszawa-Wschód” Światowego Związku Żołnierzy AK, Wyszkowski Ośrodek Kultury „Hutnik” oraz Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL z okazji 105. rocznicy urodzin „Zapory” oraz 80. rocznicy zrzutu do okupowanej Polski, w okolicach Wyszkowa.
Wydarzenie pod honorowym patronatem Starosty Powiatu Wyszkowskiego oraz Burmistrza Wyszkowa, upamiętniło także siostrzenicę Hieronima Dekutowskiego – Krystynę Frąszczak – przez dekady niestrudzonego kustosza pamięci o „Zaporze” i jego żołnierzach.
Wśród partnerów medialnych tego spektaklu znalazły się: Tygodnik „Solidarność”, Nowy Wyszkowiak, Tuba Wyszkowa, Kurier W, portal Tysol.pl, portal WDI24.pl, Pułtuska gazeta powiatowa, portal Pułtusk24.pl i portale poświęcone historii „Zapory” i Zaporczyków – HieronimDekutowski.pl i Zaporczycy.com.pl.
Premiera widowiska, dedykowanego pamięci Hieronima Dekutowskiego „Zapory’ i jego podkomendnych, miała miejsce 7 marca 2019 r. w Teatrze Polskim w Warszawie, i była efektem współpracy między Instytutem Pamięci Narodowej a zespołem wokalno-aktorskim „Sonanto”, przygotowanym specjalnie na 70. rocznicę zamordowania Hieronima Dekutowskiego i jego najbliższych podkomendnych w kazamatach UB na Rakowieckiej. Wspomniany zespół prezentuje widowisko w kilkunastoosobowej obsadzie aktorów, wokalistów oraz instrumentalistów.
Ten projekt artystyczny zakładał szereg popremierowych prezentacji widowiska, które miały zostać zorganizowane w wielu miastach i miejscowościach na szlaku bojowym oddziałów „Zapory”. Niestety, ambitne plany przerwała pandemia COVID-19. Do koncepcji powrócono w 2022 roku, kiedy dzięki wsparciu Ministerstwa Obrony Narodowej zorganizowano pierwsze dwa popremierowe widowiska – w Zamościu (18.09.2022) i Janowie Lubelskim (25.09.2022).
W bieżącym roku ostatecznie zorganizowane zostaną spektakle w Tarnobrzegu oraz w Wyszkowie – z okazji 80. rocznicy zrzutu Hieronima Dekutowskiego „Zapory” do okupowanej Polski.
W przyszłym roku przypada 75. rocznica zamordowania „Zapory” w więzieniu na Rakowieckiej i w związku z tym planowane jest zorganizowanie widowisk w czterech dużych miastach – Warszawie, Wrocławiu, Lublinie i Rzeszowie.
Program widowiska to artystyczno-dokumentalna opowieść o życiu i szlaku bojowym tytułowego bohatera, legendarnego polskiego dowódcy, w szczególności na terenie Lubelszczyzny, Podkarpacia a także północno-wschodniego Mazowsza w okolicach Wyszkowa, gdzie również od dziesięcioleci, w związku ze spadochronowym lądowaniem na tej ziemi, kultywuje się Jego pamięć. To zarazem widowisko o losach niepodległościowego, a potem antykomunistycznego podziemia, w okupowanej przez Niemców i Sowietów Polsce. Spektakl filmowo-muzyczny, dotychczas doskonale przyjmowany przez publiczność, to historia dramatycznych życiowych wyborów czasu wojny, nierównej walki z okupantami, czy szczególnej więzi z podkomendnymi, z których część podzieliła się swoimi wspomnieniami o majorze Dekutowskim w filmowej części widowiska. To także opowieść o miłości.