10 lipca 2024 r. w Ożarowie Mazowieckim odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej żołnierzom VII Rejonu „Jelsk-Jaworzyn” VII Obwodu „Obroża” Okręgu Warszawskiego AK oraz wernisaż wystawy „Na odsiecz powstańczej Warszawie”, zorganizowana przez IPN Warszawa wspólnie z Gminą Ożarów Mazowiecki z okazji 80. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego.
Wystawa przygotowana przez Andrzeja Kryńskiego z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Warszawie, z projektem graficznym Katarzyny Dinwebel, ukazuje działania pozawarszawskich struktur Armii Krajowej, podejmowane w związku z powstaniem warszawskim. Na 21 panelach wystawienniczych przedstawione zostały działania poszczególnych rejonów podwarszawskiego VII Obwodu AK „Obroża”, a także żołnierzy z innych formacji AK, którzy podjęli próbę przedarcia się do stolicy.
Autor wystawy podkreślił znaczenie tych działań:
„Historia powstania warszawskiego to także historia dramatycznych prób przyjścia z pomocą walczącej stolicy – prób podejmowanych przez terenowe struktury Armii Krajowej”.
Historyk dodał także:
„Ekspozycja ukazuje zagadnienie całościowo – starałem się ukazać w niej wysiłek wszystkich okręgów, które podjęły jakąkolwiek próbę koncentracji sił z zamiarem ruszenia na odsiecz Warszawie".
Wystawa koncentruje się w szczególności na reakcji terenowych formacji konspiracyjnych na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” z 14 sierpnia 1944 r., w którym wezwał on do zorganizowania odsieczy dla walczącej stolicy. Ukazane zostały również trudności, z jakimi musiało zmierzyć się dowództwo Rejonu VII „Jelsk-Jaworzyn” (Ożarów Mazowiecki), a także działania pomocowe na rzecz oddziałów w sąsiedniej Puszczy Kampinoskiej.
Wielu żołnierzy, którzy podjęli próbę marszu na pomoc powstańcom warszawskim, poniosło śmierć w toczonych na trasie przemarszu walkach z Niemcami. Wielu z nich zostało rozbrojonych i zatrzymanych przez Sowietów. Szeregowych żołnierzy zmuszano do wstąpienia w szeregi tzw. ludowego Wojska Polskiego, a oficerów więziono i zsyłano do sowieckich łagrów.
Ekspozycja stanowi próbę uzupełnienia powszechnej wiedzy o powstaniu warszawskim o historię odsieczy i związanych z nią bohaterów. Upamiętnienie sfinansowało Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Warszawie.
W Ożarowie Maz. na skwerze naprzeciw Centrum Inicjatyw Społecznych przy ul. Poznańskiej 292 można ją oglądać do 28 lipca 2024 r. Zapraszamy!
Upamiętnienie sfinansowało Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Warszawie.