English version
11 września 2024 roku w Otwocku odbyła się uroczysta ceremonia odsłonięcia tablicy poświęconej kpt. Stanisławowi Szulcowi ps. „Kania”, komendantowi IV Rejonu „Fromczyn” Armii Krajowej.
Tablica została umieszczona przy rondzie Żołnierzy AK IV Rejonu Otwock, a jej powstanie sfinansowało Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej.
W uroczystości uczestniczyły liczne delegacje, władze lokalne, młodzież szkolna, mieszkańcy Otwocka oraz szczególny gość, Jerzy Bednarz, bratanek kpt. Szulca.
Podniosły charakter wydarzenia zapewniła oprawa sztandarowa oraz obecność księdza Huberta Walczyka, proboszcza parafii Matki Bożej Królowej Polski, który poświęcił tablicę.
Po hymnie narodowym głos zabrali m.in. prezydent Otwocka Jarosław Margielski oraz dyrektor warszawskiego oddziału IPN, dr Tomasz Łabuszewski.
Prezydent Margielski w swoim wystąpieniu podkreślił, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o takich osobach jak kpt. Szulc, a dr Łabuszewski opowiedział o powstaniu warszawskim i jego różnorodnych ocenach historycznych podkreślając, że była to walka o wolność
Po odsłonięciu tablicy, delegacje złożyły wieńce, a następnie uczestnicy udali się do parku miejskiego, gdzie otwarto wystawę plenerową „Na odsiecz powstańczej Warszawie”, przygotowaną przez warszawski oddział IPN.
Autor wystawy, Andrzej Kryński, przedstawił jej szczegóły, zwracając uwagę na dramatyczne losy polskich żołnierzy po wkroczeniu Armii Czerwonej oraz brutalne represje NKWD wobec miejscowych struktur AK.
Kryński podkreślił, że wystawa ukazuje wysiłki podejmowane przez podwarszawskie struktury AK, które próbowały wesprzeć walczącą stolicę, mimo trudnej sytuacji politycznej i militarnych ograniczeń. Wyjątkowo trudnym losem odznaczyli się żołnierze z IV Rejonu „Fromczyn”, których działalność została niemal natychmiast stłumiona przez Sowietów.
Ekspozycja ma na celu przybliżenie losów tych żołnierzy, z których wielu zostało aresztowanych i zesłanych do sowieckich łagrów.
Kpt. Stanisław Szulc (1900-1973) – żołnierz zawodowy, absolwent Oficerskiej Szkoły Topografów, od 1935 r. w stopniu kapitana w Korpusie Geografów; podczas okupacji działał w konspiracji niepodległościowej; od stycznia 1944 r. stał na czele IV rejonu „Fromczyn” VII Obwodu „Obroża” Okręgu Warszawskiego AK; aresztowany przez NKWD pod koniec 1944 r.; więziony przez władze komunistyczne; po skróceniu wyroku, a następnie zawieszeniu jego wykonania wyszedł z więzienia jesienią 1945 r.; zmarł w listopadzie 1973 r.
***
Wystawa „Na odsiecz powstańczej Warszawie” ukazuje zagadnienie całościowo – ukazuje wysiłek wszystkich okręgów Armii Krajowej, które podjęły jakąkolwiek próbę koncentracji sił z zamiarem ruszenia na odsiecz walczącej stolicy. Wśród poruszonych wątków znalazła się również historia IV Rejonu ,,Fromczyn” (Otwock), obejmująca okres powstania warszawskiego, na którą decydujący wpływ miał fakt zajęcia tych terenów przez Armię Czerwoną jeszcze przed początkiem walk w Warszawie. Wystawa ukazuje politykę sowiecką wobec otwockich struktur AK w szerokim kontekście przeciwności, które stanęły na drodze polskim żołnierzom podejmującym próbę wsparcia walczącej stolicy.