8 stycznia 2025 roku w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa w Warszawie odbyła się konferencja zorganizowana przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN oraz Stowarzyszenie Wolnego Słowa. Spotkanie było poświęcone niemieckiej zbrodni dokonanej w Szwedzkich Górach 6 stycznia 1940 roku.
Konferencję otworzył Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, Adam Siwek, który podkreślił znaczenie wydarzenia dla pielęgnowania pamięci o ofiarach niemieckiego terroru. W swoim wystąpieniu przedstawił również tematykę „Warszawa 1939–1945. >Pierścień śmierci<”, omawiając zbrodnie dokonane w takich miejscach jak Wawer, Zielonka, Natolin, Palmiry czy Las Kabacki.
Dr Anna Jagodzińska, historyk, wygłosiła referat zatytułowany „Niemiecki plan eksterminacji Polaków po 1 września 1939 r.”, w którym przedstawiła tło historyczne działań niemieckiego okupanta skierowanych przeciwko ludności polskiej.
Jednym z kluczowych punktów konferencji było wystąpienie Piotra Grzybowskiego, publicysty i historyka, który omówił szczegóły zbrodni w Szwedzkich Górach, określając ją jako wydarzenie skryte tajemnicą.
Zwieńczeniem spotkania była projekcja filmu dokumentalnego „Szwedzkie Góry. Ostatnie ogniwo”, który przybliżył widzom szczegóły tragicznych wydarzeń sprzed 85 lat.
Konferencja zgromadziła licznych uczestników zainteresowanych historią i tematyką pamięci o ofiarach II wojny światowej. Spotkanie było okazją do refleksji nad tragicznymi wydarzeniami z przeszłości oraz ich znaczeniem dla współczesnej kultury pamięci.
Organizatorzy: Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, Stowarzyszenie Wolnego Słowa
Patroni medialni: Gazeta Polska, niezalezna.pl, Telewizja Republika, Radio Wnet, tysol.pl, wPolityce.pl, wybrzeże24.pl
O filmie:
Tytułowe „Szwedzkie Góry”, znajdujące się na terenie warszawskiej dzielnicy Bemowo, są miejscem egzekucji Polaków z 6 stycznia 1940 roku. To część tzw. warszawskiego pierścienia śmierci. Nazwą tą określa się otaczające Warszawę miejsca straceń patriotów polskich. Należą do nich także Palmiry, Wawer i kilkanaście innych miejscowości. Kim były ofiary niemieckich okupantów? Spośród 96 osób zdołano dotychczas zidentyfikować tylko kilka. Dlaczego właśnie oni zginęli? Dlaczego wybrano Szwedzkie Góry i termin 6 stycznia? Co przechowali w swej pamięci mieszkańcy Wawrzyszewa, którzy byli świadkami tego mordu, którzy wskazali po latach jego miejsce? Film jest próbą odpowiedzi na te dramatyczne pytania, zarówno w rekonstrukcjach fabularnych, jak i w części dokumentalnej, przedstawiającej historyków i pasjonatów, którzy doprowadzili do przypomnienia i upamiętnienia tej okupacyjnej tragedii.
Scenariusz i reżyseria: Hanna Etemadi. Film powstał w koprudukcji z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie.