Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/225423,Nowy-nagrobek-Waclawa-Ulassa-na-cmentarzu-Brodnowskim-w-Warszawie.html
26.02.2026, 14:51

Nowy nagrobek Wacława Ulassa na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie

Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie, ze środków Instytutu Pamięci Narodowej, sfinansowało wykonanie nowego nagrobka dla Wacława Ulassa – pilota, żołnierza, pioniera lotnictwa – na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.

Wacław Ulass, syn Wojciecha, urodził się 21 września 1893 r. w Warszawie.
W czasie I wojny światowej służył w Oddziale Awiatycznym 1 Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego, a następnie w eskadrze lotniczej przy „Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera, wraz z którą powrócił do Polski. W okresie międzywojennym zawodowo związany z lotnictwem.

We wrześniu 1939 r. służył w Eskadrze Łącznikowej 1 Pułku Lotniczego. 12 września został zestrzelony w okolicach Mińska Mazowieckiego. Następnie przedostał się do Francji, skąd – ze względu na zakaz latania spowodowany wiekiem – udał się do Finlandii, gdzie zgłosił się do służby w lotnictwie. Po zakończeniu wojny radziecko-fińskiej został zdemobilizowany i przez dwa lata przebywał w Szwecji. Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii rozpoczął służbę w Dywizjonie 300 (ze względu na wiek niedopuszczony do lotów bojowych). W lipcu 1947 r. powrócił do Polski. W 1958 r. przeszedł na emeryturę. Ostatnie lata życia spędził w Domu Rencisty im. Rodziny Matysiaków. Zmarł 23 listopada 1969 r.

Jako pierwszy pilot na świecie 3 maja 1917 r. wykonał lot odwrócony między latarnią morską Chersonez a portem w Sewastopolu, na samolocie Morane-Saulnier G.
13 września 1923 r. dokonał pierwszego w historii przelotu nocnego szybowcem (czas: 1 min. 40 sek.).

Odznaczenia:

  • Medal Lotniczy (trzykrotnie)
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Odznaka Pilota
  • Odznaka Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowego (1966)