Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23171,Wystawa-Poznanska-opozycja-demokratyczna-w-obiektywie-Jana-Kolodziejskiego-Grudz.html
03.04.2026, 04:04

Wystawa „Poznańska opozycja demokratyczna w obiektywie Jana Kołodziejskiego. Grudzień 1981 – sierpień 1983” – Warszawa, 12 listopada – 20 grudnia 2012

12.11.2012

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu oraz Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki zapraszają do obejrzenia wystawy „Poznańska opozycja demokratyczna w obiektywie Jana Kołodziejskiego. Grudzień 1981 – sierpień 1983”. Ekspozycja, dokumentująca wydarzenia i przebieg stanu wojennego, jest wspólnym przedsięwzięciem Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych i poznańskiego oddziału IPN.

***

Podczas „karnawału Solidarności” władza robiła wszystko, by utrzymać swą dotychczasową pozycję. Najwyżsi dostojnicy partyjni nie spodziewali się, jak szerokie kręgi społeczne zatoczy sprzeciw wobec socjalizmu. Ani stan wojenny, ani żadne czystki nie potrafiły uspokoić Polaków żądających niepodległości i wolności. Władza niszczyła więc w ogromnych ilościach wszelkie dowody oporu społeczeństwa. Historia najlepiej przemawia do nas obrazem, więc zdjęcia i nagrania wideo znalazły się na cenzurowanym. Niektórzy jednak za wszelką cenę starali się zachować na kliszy pamięć tamtych dni. Po latach – w demokratycznej już Polsce – z zachowanych zdjęć autorstwa Jana Kołodziejskiego powstała wystawa zatytułowana „Poznańska opozycja demokratyczna w obiektywie Jana Kołodziejskiego. Grudzień 1981 – sierpień 1983”, której pokłosie stanowi album wydany przez Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych oraz Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu „Poznańska opozycja demokratyczna 1981–1989 w obiektywie Jana Kołodziejskiego”. 

Autor zdjęć wstąpił do Poznańskiego Towarzystwa Fotograficznego w 1980 roku.  Jako działacz poznańskiej opozycji miał niezwykłą okazję fotografować wszelkie wydarzenia z lat 80. Był drukarzem „Solidarności” i tworzył takie pisma jak „Solidarni”, „Biuletyn Wojenny”, „Okno”, „Lech”, „Wiraże” i „Tygodnik Mazowsze”. Współpracował z wieloma drukarniami opozycyjnymi, był także założycielem Poznańskiej Agencji Fotograficznej „Solidarność”. Swoje zdjęcia prezentował na kilku wystawach nawet jeszcze w czasach poprzedniego systemu, co wielokrotnie narażało go na szykany ze strony władz. Wydarzenia stanu wojennego dokumentował od pierwszych dni po jego ogłoszeniu. "Za każdym razem miałem poczucie zagrożenia, czy gdzieś obok nie czają się esbecy, czy już nie biegnie ZOMO i mnie za chwilę nie zamkną. Bałem się bicia i tego, że mogą zapałować. Mogli mnie też oskarżyć o szpiegostwo" – powiedział autor zdjęć na wernisażu wystawy.

Do czerwca 1989 powstał unikatowy obraz wydarzeń tamtego czasu utrwalony na ponad 4 tysiącach klatkach filmu. Robił zdjęcia m.in. podczas wizyty Jana Pawła II w Poznaniu  w 1983 roku, zdjęcia poznaniaków podczas wizyty Jana Pawła II w Gdańsku w 1987 roku i kampanii wyborczej poznańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w 1989 roku. Wystawa prezentuje część tej kolekcji – fotografie wykonane od grudnia 1981 roku do 31 sierpnia 1983.  Na tych fotografiach można odnaleźć siebie!

Co ważne, przed samą wystawą podjęto wszelkie kroki, by zidentyfikować jak najwięcej osób obecnych na zdjęciach – nawet zwykłych mieszkańców. Pod każdym zdjęciem podpisano więc wszelkie znane osoby oraz opisano, gdzie to zdjęcie zostało zrobione. Tym samym widzimy, jak ważne były fotografowane wydarzenia i jak duża część społeczeństwa była przeciwna władzy. Dodatkowo część fotografii okraszono wycinkami z raportów milicyjnych bądź z mediów.

Do albumu „Poznańska opozycja demokratyczna 1981-1989 w obiektywie Jana Kołodziejskiego” wybranych zostało blisko 800 fotografii. Wydawnictwo stanowi kompleksową opowieść o tamtych czasach, spełnia swoistą funkcję edukacyjną, przekazując, w nietypowej formie, jaką jest fotografia nowemu pokoleniu obraz owych dni.

Otwarcie: 12 listopada 2012 r. o godz. 16.00

Warszawa, Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki, ul. Marszałkowska 21/25

Zwiedzanie wystawy:
poniedziałek - piątek 9:00 - 20:00,  sobota 9:00 - 14:00,

niedziela nieczynne

Ekspozycja będzie prezentowana do 20 grudnia 2012 r.

Wstęp wolny.

Zapraszamy!