Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie zaprasza na siódmą edycję wykładów „Z kamerą po PRL-u” w nowej odsłonie, przedstawiających wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięcia artystyczne, na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z filmem i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym

Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

Najbliższe spotkanie odbędzie się 14 stycznia 2013 (poniedziałek) w godz. 18.00–19.30

Miejsce:

Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 .

Temat:

Kino według Jana Rybkowskiego

Jan Rybkowski był reżyserem nie tylko bardzo płodnym, nakręcił ponad 30 filmów, ale i wszechstronnym: realizował filmy wojenne, kameralne dramaty psychologiczne, sięgał po formuły kina popularnego (zrealizował m.in. komediowy cykl o panu Anatolu). Zaczynał jako twórca kina socrealistycznego, ale był też autorem jednego z filmów, które uznano za zapowiedź przełomu. Często przedmiot jego zainteresowania stanowiła II wojna światowa. Był to jeden z najważniejszych tematów polskiego kina, ale w filmach Rybkowskiego dużą rolę odgrywał pierwiastek autobiograficzny. Pod wpływem zmian narzuconych reżyserowi historia jednostki musiała jednak nierzadko ustąpić przed interpretacją historii.

Mniej więcej od połowy lat 60. w filmach Rybkowskiego widowisko czy rekonstrukcja faktów historycznych ustępują miejsca spektaklowi, realizm – inscenizacji. Zamiast dramatów grup społecznych reżyser koncentruje się na relacjach międzyludzkich, na mikrodramatach. W kameralnych opowieściach, posługując się niespieszną narracją, w interesujący sposób wykorzystując aktorów, tworzył atmosferę przemijania, nieubłaganego upływu czasu.

Pod koniec lat 60. nienajlepsza sytuacja kina, także w wymiarze instytucjonalnym, organizacyjnym oraz ekonomicznym, posłużyła do rozgrywek politycznych i personalnych. Rybkowski stał się przedmiotem ataków, jego filmy potępiano i musiał się z nich tłumaczyć. W następnych latach starał się ukazać swoją lojalność wobec władzy, następnie zaś skoncentrował się na adaptacjach literatury. Stworzył także niezwykle popularne seriale telewizyjne: Chłopów i Karierę Nikodema Dyzmy.

Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Dom na pustkowiu (1949), Autobus odjeżdża 6.20 (1954), Godziny nadziei (1955), Kapelusz pana Anatola (1957), Dziś w nocy umrze miasto (1961), Spotkanie w Bajce (1962), Kiedy miłość była zbrodnią (1967), Wniebowstąpienie (1968), Album polski (1970), Gniazdo (1974), Kariera Nikodema Dyzmy (1980).

Kolejne spotkania:

• Ewa i Czesław Petelscy (luty 2013)
• Sylwester Chęciński (marzec 2013)
• Jerzy Hoffman (kwiecień 2013)
• Agnieszka Holland (maj 2013)

Wykład:

prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007.

Koordynator projektu:

Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

ZAJĘCIA SĄ BEZPŁATNE!!!