Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23256,Seminarium-Spacerkiem-po-Warszawie-Realizm-socjalistyczny-w-stolicy-19491956-Tem.html
02.04.2026, 13:42

Seminarium „Spacerkiem po Warszawie”. „Realizm socjalistyczny w stolicy 1949–1956”. Temat: Od Muranowa do MDM: śródmiejskie założenia urbanistyczne o charakterze mieszkaniowym – Warszawa, 14 lutego 2013

14.02.2013

Siódma edycja organizowanych przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Warszawie wykładów dla nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z kulturą i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego.

Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, prezentujących historię powojennej Warszawy w okresie realizmu socjalistycznego. Postępująca po 1945 ideologizacja i totalitaryzacja życia publicznego oznaczała również podporządkowanie twórczości architektonicznej socrealistycznym dyrektywom, przeszczepionym z ZSRR. Przedstawione zostaną założenia architektoniczne/urbanistyczne i ich stylistyka (gmachy użyteczności publicznej, obiekty przemysłowe, architektura sportowa i rekreacyjna, architektura mieszkaniowa) oraz ich wpływ na kształt miasta i życie mieszkańców – na tle historycznym, społecznym i ideologicznym.

Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

Najbliższe spotkania odbędzie się 14 lutego (czwartek), godz. 17.00–18.30.

Miejsce: Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (przystanek Trasa Łazienkowska).

Temat: Od Muranowa do MDM: śródmiejskie założenia urbanistyczne o charakterze mieszkaniowym
Pierwsze powojenne osiedla – kontynuacja idei szklanych domów

Śródmieście dla robotników – powojenne wizje centrum Warszawy
Muranów – od funkcjonalistycznego pomnika po socrealistyczne koszary
Mirów I, Mirów II – ewolucja formy
Młynów – pięć wolskich osiedli
Sielce i Mokotów – w dialogu z przeszłością
Żoliborz i Bielany – harmonia i mała skala
Ochota I, Ochota II – od umiaru do utopii
Praga II – stroniąc od Starej Pragi
Grochów I, II, III – plombowanie przestrzeni
Śródmiejskie domy-plomby
MDM – socrealistyczny pomnik robotniczego miasta

Wykład: Jarosław Zieliński, historyk architektury i jeden z najbardziej cenionych współczesnych varsavianistów, autor m.in. wielotomowego Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy, albumu Warszawa zburzona i odbudowana, monografii Realizm socjalistyczny w Warszawie. Urbanistyka i architektura, przewodników historycznych po stołecznych dzielnicach, a także szeregu artykułów dotyczących historii i dziedzictwa Warszawy publikowanych m.in. na łamach „Stolicy” i „Spotkań z Zabytkami”.

Kolejne spotkania:

  • Satelickie dzielnice mieszkaniowe i przemysłowe (7 marca 2013)
  • Infrastruktura miejska, sport, rekreacja, parki… (18 kwietnia 2013)

Koordynator projektu:

Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

WSTĘP WOLNY