Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23277,Seminarium-popularnonaukowe-Z-kamera-po-PRL-u-Polskie-kino-powojenne-tworcy-i-fi.html
06.04.2026, 11:29

Seminarium popularnonaukowe „Z kamerą po PRL-u. Polskie kino powojenne: twórcy i filmy” – „Kino według Sylwestra Chęcińskiego” – Warszawa, 4 marca 2013

04.03.2013

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie zaprasza na siódmą edycję wykładów „Z kamerą po PRL-u” w nowej odsłonie, przedstawiających wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięcia artystyczne na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z filmem i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym

Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

4 marca 2013 w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 odbyło się spotkanie na temat:

Kino według Sylwestra Chęcińskiego 

Sylwester Chęciński jest kojarzony przede wszystkim jako reżyser niezwykle popularnego, bawiącego już kolejne pokolenie Polaków tryptyku komediowego: Sami swoi, Nie ma mocnych oraz Kochaj albo rzuć. Filmom tym warto przyjrzeć się nie tylko jako nad wyraz ciekawemu portretowi cech narodowych, ale również w kontekście rzeczywistości lat 60. Wcześniejszy film reżysera, Agnieszka 46, stał się jednym z najgłośniejszych dzieł dekady, zawdzięczając rozgłos negatywnym opiniom odbiorców związanych z „partyzantami” gen. Mieczysława Moczara. Z perspektywy lat widać jednak, że był to nader interesujący głos w prowadzonej wówczas dyskusji na temat skutków wojny.

Chęciński realizował komedie, filmy wojenne, kryminalne, psychologiczne, z jednej strony respektując formuły kina gatunków, z drugiej – nasycając je wnikliwymi obserwacjami społecznymi. W jego filmach, nie tylko komediach, nietrudno zauważyć krytyczne, lekko ironiczne spojrzenie na rzeczywistość. Nawet jednak kiedy wskazuje na słabości swoich bohaterów i wyśmiewa ich przywary, nie traci do nich sympatii. Jego filmy zawsze wyróżniają się wyrazistą konstrukcją postaci, które potrafi zarówno znakomicie osadzić w wybranej konwencji, jak i dzięki nim zaangażować emocjonalnie widza. Udaje mu się to również dzięki temu, że świetnie prowadzi aktorów.

Nie można więc dziwić się, że perypetie rodzin Pawlaków i Kargulów nie były jedynymi sukcesami kasowymi w jego karierze. Wielką popularnością cieszyły się również inne filmy: Wielki Szu, Rozmowy kontrolowane, które były kontynuacją Misia Stanisława Barei, czy wreszcie serial Droga.

Pokazane zostały fragmenty następujących filmów: Agnieszka 46 (1964), Sami swoi (1967), Tylko umarły odpowie (1969), Legenda (1970), Droga (1973), Roman i Magda (1978), Wielki Szu (1982), Rozmowy kontrolowane (1991), Przybyli ułani (2005).

Kolejne spotkania:

  •  Jerzy Hoffman – 10 kwietnia – środa, 16.30
  • Agnieszka Holland – 20 maja 2013 – poniedziałek, 16.30

Wykład:

prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007.

Koordynator projektu:

Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

ZAJĘCIA SĄ BEZPŁATNE!!!