Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23280,Otwarcie-wystawy-Marzec-1968-Minsk-na-Bialorusi-6-marca-2013.html
06.04.2026, 12:58

Otwarcie wystawy „Marzec 1968” – Mińsk na Białorusi, 6 marca 2013

06.03.2013

6 marca br. w Centralnej Bibliotece Naukowej Narodowej Akademii Nauk (NAN) Białorusi w Mińsku została otwarta wystawa „Marzec 1968”, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Warszawie. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej: Agnieszka Rudzińska (wiceprezes IPN), prof. dr hab. Jerzy Eisler (dyrektor Oddziału IPN w Warszawie), dr Kazimierz Krajewski (kierownik Referatu Badań Naukowych OBEP IPN w Warszawie) i Jacek Pawłowicz (kierownik Referatu Edukacji Historycznej OBEP IPN w Warszawie) a także reprezentanci Instytutu Polskiego w Mińsku: Piotr Kozakiewicz (dyrektor Instytutu) i Tomasz Adamski (z-ca dyrektora).

Podczas wernisażu prof. Jerzy Eisler opowiedział o wydarzeniach 1968 roku, natomiast dr Kazimierz Krajewski i Jacek Pawłowicz zaprezentowali wydawnictwa IPN, które zostały przekazane Centralnej Bibliotece Naukowej NAN w Mińsku. W podziękowaniu za długoletnią współpracę wiceprezes IPN Agnieszka Rudzińska przekazała dyrektorowi Instytutu Polskiego Tomaszowi Kozakiewiczowi medal wybity z okazji 10-lecia IPN.

W czasie wizyty na Białorusi delegacja IPN odwiedziła także Białoruski Uniwersytet Państwowy w Mińsku, gdzie 5 marca prof. Jerzy Eisler wygłosił referat na temat zimnej wojny.  

***

Na początkowych panelach ukazane zostały wydarzenia omawiające genezę Marca ‘68. Można podzielić je na cztery części: część pierwsza przedstawia świat w drugiej połowie lat sześćdziesiątych i tworzą ją fotografie prezentujące Sobór Watykański II, wojnę w Wietnamie, „rewolucję kulturalną” w Chinach, wojnę sześciodniową, rewoltę studencką w Paryżu i Praską Wiosnę.

Druga część daje obraz Polski okresu rządów Władysława Gomułki począwszy od wiecu przed Pałacem Kultury w październiku 1956 r., poprzez obrazy życia codziennego doby „małej stabilizacji” i fotografie rywali I sekretarza („partyzanci” gen. Mieczysława Moczara i „ślązacy” Edwarda Gierka).

Trzecia część ukazuje dzieje środowiska młodzieży działającej przed Marcem ‘68 na terenie Uniwersytetu Warszawskiego – „komandosów” skupionych wokół Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego oraz „rewizjonistów” m.in. Leszka Kołakowskiego i Włodzimierza Brusa.

Czwarta część, przedstawia w ogromnym skrócie dzieje Żydów w Polsce w XX wieku – od tragedii Holocaustu i przez pogrom w Kielcach po próbę ukazania korzeni stereotypu „żydokomuny” i Żydów w „bezpiece”.

Trzon wystawy tworzy kilkadziesiąt zdjęć i dokumentów ukazujących przebieg wydarzeń marcowych w różnych miastach Polski (nie tylko w Warszawie) począwszy od spektaklu „Dziadów” w Teatrze Narodowym, poprzez zebranie nadzwyczajne Oddziału Warszawskiego Związku Literatów Polskich, wiece studenckie, manifestacje uliczne, masówki w zakładach pracy, po kampanię antysemicką i emigrację pomarcową. Obok zdjęć znanych zaprezentowano po raz pierwszy wiele unikalnych fotografii i dokumentów odnalezionych w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej.

Wystawie towarzyszy folder w języku angielskim i francuskim.