Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23341,Seminarium-popularnonaukowe-Polskie-kino-powojenne-tworcy-i-filmy-Kino-wedlug-Wa.html
31.03.2026, 08:08

Seminarium popularnonaukowe „Polskie kino powojenne: twórcy i filmy” – Kino według Wandy Jakubowskiej – Warszawa, 4 listopada 2013

04.11.2013

Zapraszamy na ósmą edycję cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u", która kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z filmem i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2013 r. do marca 2014 r.

Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

Najbliższe spotkanie odbędzie się 4 listopada br. (poniedziałek) o godzinie 16.30

Miejsce: Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).

Temat: Kino według Wandy Jakubowskiej

Wanda Jakubowska kojarzona jest przede wszystkim jako autorka Ostatniego etapu, zrealizowanego tuż po wojnie filmu o obozie koncentracyjnym Auschwitz. Film ten zyskał międzynarodową sławę i stał się wzorem dla innych podejmujących ten temat. Jakkolwiek nietrudno dostrzec w nim ideologiczne zobowiązania wobec nowej powojennej rzeczywistości, był dobitnym świadectwem okrucieństwa niedawnego czasu. Jego znaczenie podnosił fakt, iż Jakubowska sama była więźniarką obozów koncentracyjnych. Pozostały one najważniejszym tematem jej filmów, nie tylko Ostatniego etapu, ale także Końca naszego świata i Zaproszenia. Z drugiej strony obrazy te przesłoniły nieco jej pozostałą twórczość. Trzeba jednak przyznać, że żaden z pozostałych filmów, niezależnie od tego, czy dotyczyły tematyki historycznej, czy współczesnej, nie miał już takiego znaczenia.

Już przed II wojną światową Wanda Jakubowska była związana ze środowiskami lewicowymi. Współzakładała Stowarzyszenie Miłośników Filmu Artystycznego „Start", a następnie Spółdzielnię Autorów Filmowych. Charakterystyczne dla tych grup przekonanie, że film powinien być społecznie użyteczny, towarzyszyło jej przez całe życie. Również w przedwojennych doświadczeniach znajdowało się źródło idei zespołów filmowych, których powstanie było jednym z jej najważniejszych osiągnięć. Sama prowadziła jeden z nich (Start), którego nazwa niedwuznacznie przywoływała na myśl przedwojenne Stowarzyszenie. Przez kilkadziesiąt lat była profesorem łódzkiej szkoły filmowej.

Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Ostatni etap (1947), Żołnierz zwycięstwa (1953), Pożegnanie z diabłem (1956), Król Maciuś I (1957), Spotkania w mroku (1960), Koniec naszego świata (1964), Gorąca linia (1965), 150 na godzinę (1971), Biały mazur (1978), Kolory kochania (1988).

Kolejne spotkania:

  • Jerzy Passendorfer (9 grudnia 2013) – poniedziałek, godz. 16.30
  • Stanisław Lenartowicz
  • Polska szkoła dokumentu (m.in. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki, Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski, Krzysztof Kieślowski, Marcel Łoziński, Marek Piwowski, Wojciech Wiszniewski)
  • Janusz Majewski

Wykład:
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowszej publikacji Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60., Bydgoszcz 2013.

Informacje i zgłoszenia:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

O dokładnych terminach spotkań będziemy informować na stronie www.ipn.gov.pl oraz drogą mailową.

Pliki do pobrania