Ósma edycja cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u" kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych, na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Próbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z filmem i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2013 r. do marca 2014 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
9 grudnia br. odbyło się spotkanie na temat: Kino według Jerzego Passendorfera
Nazwisko Jerzego Passendorfera kojarzy się przede wszystkim z nurtem narodowo-kombatanckim w kinie lat 60. czy też – ujmując rzecz szerzej – z kinem nowej pamięci. Realizował on także filmy współczesne, a wielkim sukcesem frekwencyjnym była opowieść o Janosiku. Twórczość Passendorfera zdominowała jednak tematyka wojenna. Najgłośniejszym filmem były Barwy walki, powstałe na podstawie książki sygnowanej przez generała Mieczysława Moczara. Była to próba stworzenia popularnego filmu, w którym różne wątki ideologiczne i polityczne łączyłyby się w spójną całość: podkreślanie roli partyzantki związanej z partią komunistyczną, zwrócenie uwagi na wspólną walkę żołnierzy Armii Ludowej, Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, dzięki czemu tworzony był tak ważny dla ówczesnej ideologii motyw jedności narodowej, z drugiej strony próba wpisania lub raczej przechwycenia historię AL w legendę AK.
Z kolei filmy Skąpani w ogniu, Kierunek Berlin i Ostatnie dni były postrzegane przez twórców jako trylogia opowiadająca o losach polskiego żołnierza: w partyzantce, podczas walk frontowych w końcowym okresie wojny oraz w czasach powojennych. Zwłaszcza w tych dwóch ostatnich filmach, podobnie jak w Barwach walki, pamięć II wojny światowej miała stanowić podstawę do budowania tożsamości narodowej opartej na dumie i godności. Filmy te realizowały zbiorową potrzebę doświadczenia zwycięstwa. Był to jeden z powodów, dla których cieszyły się sporym powodzeniem. Zapewniała je również umiejętność sprawnego prowadzenia fabuły przez reżysera i dobrze realizowana formuła filmu batalistycznego.
Pokazane zostały fragmenty następujących filmów: Zamach (1958), Powrót (1960), Zerwany most (1962), Skąpani w ogniu (1963), Barwy walki (1964), Niedziela sprawiedliwości (1965), Mocne uderzenie (1966), Kierunek Berlin (1968), Ostatnie dni (1969), Dzień oczyszczenia (1969), Janosik (1973).
Kolejne spotkania:
- Stanisław Lenartowicz (13 stycznia 2014) – poniedziałek, godz. 16.30
- Polska szkoła dokumentu (m.in. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki, Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski, Krzysztof Kieślowski, Marceli Łoziński, Marek Piwowski, Wojciech Wiszniewski) 10 lutego 2014) – poniedziałek, godz. 16.30
- Janusz Majewski (24 marca 2014) – poniedziałek, godz. 16.30
Miejsce:
Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki,
Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).
Wykład:
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowszej publikacji: Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60., Bydgoszcz 2013.
Informacje i zgłoszenia:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50,
slawomir.stepien@ipn.gov.pl
O dokładnych terminach spotkań będziemy informować na stronie www.ipn.gov.pl pod hasłem „zapowiedzi" oraz drogą mailową.