Ósma edycja wykładów prezentujących różnorodność stylistyczną architektury Warszawy w XX w. Tym razem chcielibyśmy przypomnieć sylwetki i osiągnięcia wybitnych polskich architektów, których twórczość nie ograniczała się jednakowoż tylko do stolicy. Przedstawione zostaną założenia architektoniczne/urbanistyczne i ich stylistyka (gmachy użyteczności publicznej, obiekty przemysłowe, architektura sportowa i rekreacyjna, architektura mieszkaniowa, obiekty kultu) oraz ich wpływ na kształt miasta i życie mieszkańców – na tle historycznym, społecznym i ideologicznym. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów wybierających tematy związane z kulturą i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego.
Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2013 r. do marca 2014 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
12 grudnia 2013 r. odbyło się spotkanie na temat: Bohdan Lachert i Józef Szanajca
Bohdan Lachert (1900–1987) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, przed II wojną światową członek grupy architektonicznej „Praesens". Od 1948 r. profesor Politechniki Warszawskiej. Jego dzieła zaliczane są do awangardy architektonicznej II RP.
Józef Szanajca (1902–1939) – polski architekt, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli modernizmu, propagator nowoczesnej estetyki architektonicznej, alternatywnej w stosunku do tradycji klasycznej i dworkowo-szlacheckiej, członek grupy „Praesens". Zwolennik funkcjonalizmu i konstruktywizmu oraz idei Bauhausu. W latach 1926–1939 współpracował z Bohdanem Lachertem. Absolwent i pracownik naukowy Politechniki Warszawskiej. Zginął w wojnie obronnej Polski we wrześniu 1939 r.
Plan wykładu:
I. Twórczość przedwojenna, czyli nierozdzielny tandem
- Koleje życia, praca dydaktyczna
- Pierwsze projekty: dom rejenta, dom architekta i dzielnica mieszkaniowa – prace studenckie i dyplomowe z 1926 r.
- W kręgu awangardy – „Blok", „Praesens"
- Projekty budowli użyteczności publicznej (Szkoła Nauk Politycznych, gmach Ministerstwa Poczt i Telegrafów, gmach Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, gmach Polskiego Radia, pawilon „Centrocementu", Dom Akademicki Stowarzyszenia „Zjednoczenie", świątynia Opatrzności Bożej, kościół w Białymstoku, wieżowiec PKO w Poznaniu, pałac Ligi Narodów w Genewie)
- Wystawy budowlane, projekty domków jednorodzinnych
- Awangardowe wille w Warszawie i Gdyni
- Osiedle Dziennikarskie na Żoliborzu
- Domy oficerskie w Krakowie
- Pawilon Polski na międzynarodowej wystawie „Sztuka i Technika" w Paryżu oraz pawilon na Wystawie Światowej w Nowym Jorku
II. W osamotnieniu – twórczość po 1945 r.
- Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny na Pradze oraz domy „Pod Sedesami" i „Pod Biustonoszami"
- Muranów – projekt dzielnicy-pomnika
- Pod brzemieniem doktryny socrealizmu – ewolucja koncepcji Muranowa
- Oprawa Trasy N-S
- Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich i Łuk Wyzwolenia w Lublinie
- Powrót do źródeł: Instytut Technologii i Konstrukcji Maszyn w Alejach Jerozolimskich, dworzec kolejowy i autobusowy w Lublinie, projekt pawilonu „Expo 1958" w Brukseli, pomnik na Playa Giron (Kuba), ratusz w Amsterdamie, Biblioteka Narodowa w Teheranie
Wykład: Jarosław Zieliński, historyk architektury i jeden z najbardziej cenionych współczesnych varsavianistów, autor m.in. wielotomowego Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy, albumu Warszawa zburzona i odbudowana, monografii Realizm socjalistyczny w Warszawie. Urbanistyka i architektura oraz Pałac Kultury i Nauki, przewodników historycznych po stołecznych dzielnicach, a także szeregu artykułów dotyczących historii i dziedzictwa Warszawy, publikowanych m.in. na łamach „Stolicy" i „Spotkań z Zabytkami".
Kolejne spotkania:
- Marek Leykam –16 stycznia 2014 – czwartek, godz. 17.00
- „Warszawskie tygrysy": Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński, Eugeniusz Wierzbicki – 6 marca 2014 – czwartek, godz. 17.00
- Jerzy Hryniewiecki, Zbigniew Ihnatowicz, Wojciech Zabłocki, Wacław Zalewski – 3 kwietnia 2014 – czwartek, godz. 17.00
Miejsce: Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Warszawie, przy ul. Marszałkowskiej 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej)
Informacje i zgłoszenia:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50,
slawomir.stepien@ipn.gov.pl
O dokładnych terminach spotkań będziemy informować na stronie www.ipn.gov.pl oraz drogą mailową.