Dziewiąta edycja wykładów prezentujących różnorodność stylistyczną architektury Warszawy w XX w. W tej edycji będziemy kontynuować przybliżanie postaci i osiągnięć wybitnych polskich architektów, których twórczość nie ograniczała się tylko do stolicy. Przedstawione zostaną założenia architektoniczne/urbanistyczne i ich stylistyka (gmachy użyteczności publicznej, obiekty przemysłowe, architektura sportowa i rekreacyjna, architektura mieszkaniowa, obiekty kultu) oraz ich wpływ na kształt miasta i życie mieszkańców – na tle historycznym, społecznym i ideologicznym. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. z architektury.
Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2014 r. do marca 2015 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
Inauguracyjne spotkanie odbyło 16 października 2014 o godzinie 17.00 w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia przy ul. Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie (obok Trasy Łazienkowskiej).
Temat: Na przełomie dwóch epok: Karol Jankowski i Franciszek Lilpop
Karol Jankowski (1868–1928), polski architekt, studiował na politechnice w Rydze, gdzie uzyskał nagrody za projekty konkursowe gmachów muzeum i ratusza ryskiego. Od przyjazdu do Warszawy w 1901 r. podjął współpracę z Franciszkiem Lilpopem. Należał do organizatorów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, na którym od 1919 r. był profesorem, a w latach 1923–1925 pełnił funkcję dziekana. Julian Samujłło, autor biogramu w Polskim Słowniku Biograficznym, wymienia takie cechy jego projektów jak: logikę konstrukcyjną, prostotę, doskonałe wyczucie bryły.
Franciszek Lilpop (1870–1937), polski architekt, po ukończeniu w 1894 r. studiów na politechnice w Rydze rozpoczął pracę zawodową w Warszawie u architekta Józefa Dziekońskiego; niedługo później założył własną pracownię. W 1899 r. stanowisko głównego projektanta objął architekt Karol Jankowski, z którym w 1903 r. zawiązali spółkę pod nazwą „Biuro Architektoniczne Franciszek Lilpop i Karol Jankowski". Od 1924 r. wykładał budownictwo przemysłowe na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.
Wśród licznych opracowań i realizacji firmy szereg stanowi osiągnięcia wybitne w architekturze polskiej. Za czołowe dzieło modernizmu uznany został m.in. zaprojektowany w ich pracowni Dom Towarowy Braci Jabłkowskich w Warszawie.
1. Biogramy architektów, postawy twórcze
2.
Przed Wielką Wojną
–
Kamienica przy ul. Chmielnej, róg Zielnej – pierwszy projekt (1899)
– Inne
projekty i wczesne realizacje indywidualne
– Gmach
Towarzystwa Wzajemnej Pomocy przy ul. Siennej (1902)
–
Instytut Higieny Dziecięcej przy ul. Litewskiej (1907)
– Dom
Towarzystwa Lekarskiego przy ul. Niecałej (1907)
– Gmach
Towarzystwa Gazowni Warszawskiej przy ul. Kredytowej (1907)
–
Fabryka „Wulkan" przy ul. Jagiellońskiej (1906–1914)
–
Kamienice przy ul. Wspólnej 35, al. Róż 8, al. Szucha 8 i ul. Flory 1
– Dom
składowy firmy „L. Spiess i Syn" przy ul. Daniłowiczowskiej (1913)
– Dom
składowy przy ul. Bielańskiej (1912)
– Dom
Towarowy Braci Jabłkowskich przy ul. Brackiej (1914)
– Dom
Pierwszego Warszawskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu przy pl. Wareckim
(1913)
–
Szkoła im. K. Szlenkiera przy ul. Górczewskiej
3.
Między wojnami
–
Kolonia profesorska przy ul. Górnośląskiej i Myśliwieckiej (ok. 1922)
– Willa
własna K. Jankowskiego przy ul. Hoene-Wrońskiego (1924)
– Willa
Narewskiego przy ul. Willowej (1925)
–
Kościół, klasztor i szkoła Nazaretanek przy ul. Czerniakowskiej (1924–1930)
– Dom
Welecki przy ul. Chocimskiej (1925)
–
Instytut Aerodynamiczny Politechniki Warszawskiej przy ul. Nowowiejskiej (1926)
– Dom
Spółdzielczości Rolniczej im. Stefczyka przy ul. Wareckiej (1928)
Kolejne spotkania:
- Twórcy warszawskich „niebotyków":
Henryk Stifelman, Stanisław Weiss i inni
(13 listopada 2014) – czwartek, godz. 17.00 - Małżeńskie tandemy: Brukalscy i Syrkusowie (11 grudnia 2014) – czwartek, godz. 17.00
- Budowniczowie nowej Warszawy: Stanisław Jankowski, Jan Knothe, Zygmunt Stępiński, Józef Sigalin (styczeń 2015)
- Jan Zachwatowicz: niezłomny obrońca dziedzictwa kulturowego (luty 2015)
- Hansenowie i inni: wizjonerskie projekty XX w. (marzec 2015)
Wykład: Jarosław Zieliński, historyk architektury i jeden z najbardziej cenionych współczesnych varsavianistów, autor m.in. wielotomowego Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy, albumu Warszawa zburzona i odbudowana, monografii Realizm socjalistyczny w Warszawie. Urbanistyka i architektura, przewodników historycznych po stołecznych dzielnicach, a także szeregu artykułów dotyczących historii i dziedzictwa Warszawy, publikowanych m.in. na łamach „Stolicy" i „Spotkań z Zabytkami".
Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl
O dokładnych terminach spotkań będziemy informować na stronie www.ipn.gov.pl i www.facebook.com/ipnwarszawa