Dziewiąta edycja cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u" kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych, na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym odbywających się od listopada 2014 r. do kwietnia 2015 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
Najbliższe spotkanie odbędzie się 17 listopada 2014 r. (poniedziałek) o godzinie 17.00
Miejsce: Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).
Temat: Kino według Tadeusza Konwickiego
Tadeusz Konwicki jest przede wszystkim pisarzem. Zrealizował niewiele filmów, ale bardzo silnie odcisnął swój ślad w polskiej kinematografii. Był kierownikiem literackim kilku zespołów filmowych, przede wszystkim „Kadru" w jego najlepszym okresie. Konwicki jest także autorem scenariuszy, między innymi do filmów Stanisława Lenartowicza, Andrzeja Wajdy, a zwłaszcza Jerzego Kawalerowicza.
Jako reżyser zadebiutował Ostatnim dniem lata, wpisując się nie tylko w poszukiwania polskiej szkoły filmowej, ale i kino europejskie, podążające już w kierunku nowej fali. Z tą tendencją łączył Konwickiego m.in. autorski charakter jego filmów czy swobodna narracja. W kolejnych filmach, koncentrując się na indywidualnym doświadczeniu, przeżyciach bohaterów, podejmował jednak także refleksję nad polską historią i tradycją, kanonem kulturowym, ale też formacją inteligencką. Postaci w jego filmach zmagają się z pamięcią, nierzadko także z doświadczeniem wojny. Przeszłości i teraźniejszości nie sposób oddzielić, przenikają się, tworząc rzeczywistość, w której muszą żyć bohaterowie. Nietrudno dostrzec w twórczości Konwickiego liczne wątki autobiograficzne, choć niepolegające na prostym przenoszeniu wydarzeń z życia na taśmę filmową.
Najpełniejszy wyraz jego filmowa twórczość znalazła w Jak daleko stąd, jak blisko, jednym z najbardziej oryginalnych polskich filmów, rezygnującym z tradycyjnie pojmowanej akcji, łączącym różne rodzaje filmowe, żywych i umarłych, przeszłość i teraźniejszość, jednostkowość i namysł nad zbiorowością. W dwóch ostatnich filmach, zrealizowanych w latach 80., sięgnął po utwory Czesława Miłosza i Adama Mickiewicza, nawiązując w ten sposób do tradycji i kultury swojej rodzinnej Wileńszczyzny.
Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Ostatni dzień lata (1958), Zaduszki (1961), Salto (1965), Matura (1965), Jak daleko stąd, jak blisko (1971), Dolina Issy (1982), Lawa. Opowieść o „Dziadach" Adama Mickiewicza (1989).
Kolejne spotkania:
- Jan Łomnicki (15 grudnia 2014) – poniedziałek, godz. 17.00
- Bohdan Poręba (styczeń 2015)
- Feliks Falk (luty 2015)
- Wojciech Marczewski (marzec 2015)
- Janusz Zaorski (kwiecień 2015)
Wykład:
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski,
historyk filmu (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wyższa
Szkoła Psychologii Społecznej w Warszawie), autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowszej publikacji Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60, Bydgoszcz 2013.
Miejsce spotkań:
Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia", Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).
Koordynator projektu:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl