Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

Zapraszamy na XIV edycję Przeglądu Filmowego „Kino w PRL – PRL w kinie".

W obecnej edycji przeglądu przypomnimy filmy powstałe w okresie PRL-u, będące specyficznym świadectwem tamtej rzeczywistości: odzwierciedleniem autentycznego życia, przetworzonego jednak przez ideologiczne i polityczne widzenie świata. Chcielibyśmy także przyjrzeć się współczesnemu filmowi historycznemu i spróbować pokazać, jak współczesne kino historyczne – polskie, ale i światowe – podejmuje interpretację takich tematów, jak postawy i zachowania człowieka w warunkach ekstremalnych (np. II wojna światowa), stosunek społeczeństw w państwach okupowanych przez III Rzeszę do zagłady Żydów, realia życia w państwach bloku komunistycznego w okresie zimnej wojny czy rozrachunek z nazistowską i komunistyczną przeszłością. Oprócz produkcji fabularnych pokażemy także materiały Polskiej Kroniki Filmowej.

Przegląd adresowany jest przede wszystkim do młodzieży szkół ponadgimnazjalnych i może stanowić interesujące uzupełnienie realizowanych we współczesnej szkole celów edukacji humanistycznej. Przy wyborze filmów staraliśmy się kierować możliwością ich wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu.

Mamy nadzieję, że spotka się on również z zainteresowaniem nauczycieli historii, języka polskiego i wiedzy o społeczeństwie oraz studentów kierunków humanistycznych. Wierzymy, że przegląd pomorze zrozumieć skomplikowaną historię XX w.

Tradycyjnie przed każdym spotkaniem odbędzie się prelekcja, którą wygłosi prof. Jerzy Eisler (IPN, Instytut Historii PAN).

Udział w przeglądzie będzie potwierdzony pisemnym zaświadczeniem.

Proponujemy 6 spotkań odbywających się w „Kinotece" w Pałacu Kultury i Nauki, raz w miesiącu, we wtorki od godz. 11.30 do 14.00.

Najbliższe spotkanie:
Temat: Każdy może być wrogiem – filmowe oblicza totalitaryzmu – 16 grudnia 2014

Projekcja:

• Polska Kronika Filmowa [10 min.]
• W CIENIU, reż. David Ondříček, prod. Czechy, Polska, Słowacja 2006 [100 min.]

Czeska Praga, rok 1953. Miastem wstrząsa seria brutalnych napadów i morderstw. Śledztwo prowadzi komisarz policji, kapitan Hakl. Sprawa wydaje się pozornie prosta: pozostawione na miejscu przestępstwa ślady wskazują na sprawcę, byłego więźnia Auschwitz. Jednak Hakl nie wierzy w winę aresztowanego Żyda. Trop, poprzez podejrzane meliny i ciemne zaułki, nieoczekiwanie prowadzi do najwyższych szczebli komunistycznej władzy, dla której sprawa kradzieży będzie idealną okazją do rozpętania antysemickiej nagonki i zorganizowania pokazowego procesu, w którym sądzona będzie „syjonistyczna szajka". Sytuacja skomplikuje się dodatkowo, gdy dochodzenie przejmie, ściągnięty przez bezpiekę z Syberii, były członek SS major Zenke (grany przez Sebastiana Kocha, znanego z nagrodzonego Oscarem „Życia na podsłuchu"). Ponieważ nikt nie chce znaleźć prawdziwych zbrodniarzy i nikt nie jest zainteresowany dowodami niewinności aresztowanych, Hakl postanawia na własną rękę kontynuować śledztwo, w wyniku którego zagrożone zostanie bezpieczeństwo jego najbliższych.

„W cieniu" może kojarzyć się z „Rewersem" Borysa Lankosza – ponurą powojenną rzeczywistość państw bloku wschodniego, w obu filmach ubrano bowiem w stylowy kostium czarnego kryminału, zarezerwowany głównie dla amerykańskich filmów z lat 40. i 50. Jednak film Ondříčka zamiast puszczać do widza oko, z powagą stara się wpleść ślady filmu noir w rzeczywistość komunistycznej Czechosłowacji. Nie jest to „czeski film", w którym pogodzeni z losem bohaterowie śmiechem rozbrajają opresyjny system. „W cieniu" ma gęstą, niepokojącą atmosferę, to film ponury, brutalny i gorzki. Happy endu nie będzie, bowiem – jak mówił reżyser – takich ludzi jak kapitan Hakl było niewielu.

„W cieniu", jak na klasową stylizację przystało, jest filmem wypielęgnowanym w każdym wizualnym detalu. Wielką zasługą nagrodzonego autora zdjęć – Adama Sikory – jest fakt, że piękne obrazki nie ilustrują bezmyślnie opowieści, ale potrafią się jej mądrze przysłużyć. Wydobyć zmysłowy nastrój lokatorskiej pralni, duszną atmosferę ciasnego małżeńskiego mieszkania, bezpieczny świat dziecięcego pokoju i beznadzieję pokoju przesłuchań bezpieki.

Jak pisał recenzent: „»W cieniu« jest nie tylko wciągającą historią detektywistyczną osadzoną w realiach stalinizmu, ale również opowieścią o poszukiwaniu prawdy bez kompromisów".

Czeski kandydat do Oscara (2013). Film zdobył nagrodę Czeskiej Akademii Filmowej za najlepszy film, reżyserię, zdjęcia, muzykę i męską rolę główną. Łącznie zdobył 9 Czeskich Lwów.

Występują: Ivan Trojan, Sebastian Koch, Soňa Norisová, Jiří Štěpnička, David Švehlík.

Kolejne pokazy:

Młodzież w stalinizmie – 13 stycznia 2015

• Polska Kronika Filmowa [10 min.]
• DRESZCZE, reż. Wojciech Marczewski, prod. Polska 1981 [100 min.]
  Film nagrodzony: FPFF w Gdyni (1981), Srebrny Niedźwiedź na MFF w Berlinie (1982).
  Występują: Tomasz Hudziec, Teresa Marczewska, Marek Kondrat, Zdzisław Wardejn, Władysław Kowalski, Jerzy Bińczycki, Bogusław Linda, Marian Opania.

Miłość w realiach PRL lat 60. – 10 lutego 2015 

• Polska Kronika Filmowa [10 min.]
• YESTERDAY, reż. Radosław Piwowarski, prod. Polska, 1984 [90 min.]
  Film nagrodzony: FPFF w Gdyni (1985), nagroda FIPRESCI na MFF w Wenecji (1985), Złota Muszla na MFF w San Sebastian (1985), Złoty Tulipan na MFF w Istambule (1985).
  Występują: Piotr Siwkiewicz, Anna Kaźmierczak, Andrzej Zieliński, Krystyna Feldman, Henryk Bista, Krzysztof Majchrzak.

„Ja walczę ze złem, nie z jego ofiarami". Jednostka wobec dyktatury – 10 marca 2015 

• Polska Kronika Filmowa [10 min.]
• ZABIĆ KSIĘDZA, reż. Agnieszka Holland, prod. Francja, USA 1988 [115 min.]
  Występują: Christopher Lambert, Ed Harris, Tim Roth, David Suchet, Pete Postlethwaite.

Wielka historia i (nie)małe kłamstwa. Bohater tragiczny w roli kata i ofiary – 14 kwietnia 2015

• Polska Kronika Filmowa [10 min.]
• DWA ŻYCIA, reż. Georg Maas, prod. Niemcy, Norwegia 2012 [95 min.]
  Niemiecki kandydat do OSCARA (2013). Film nagrodzony i nominowany m.in.: MFF w Cannes (2013), MFF w Emden (2013), MFF w Seattle (2013), MFF w Szanghaju (2013).
  Występują: Juliane Kohler, Klara Manzel, Liv Ullmann, Sven Nordin, Ken Duken, Rainer Bock.

WSZYSTKIE POKAZY SĄ BEZPŁATNE!

Zgłoszenia na wybrane seanse prosimy składać najpóźniej dzień przed projekcją

Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860 70 50, sławomir.stepien@ipn.gov.pl