Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

Dziewiąta edycja cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u” kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od listopada 2014 r. do maja 2015 r.

Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.

20 kwietnia 2015 r. (poniedziałek) w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia przy ul. Marszałkowskiej 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej) w Warszawie odbyło się spotkanie na temat: Kino według Wojciecha Marczewskiego

Wojciech Marczewski realizuje filmy niezwykle rzadko, pozostaje jednak jednym z najbardziej cenionych polskich reżyserów. Pozornie jego twórczość można w oczywisty sposób wpisać w kino moralnego niepokoju lub nurt rozrachunkowy, ale jej autorski charakter powoduje, że Marczewski od dawna postrzegany jest jako twórca osobny. Jednym z najważniejszych wątków podejmowanych przez reżysera, choćby w Zmorach, Dreszczach czy Weiserze, jest dzieciństwo, połączone z motywem inicjacji, wchodzenia w dorosłość w jej różnorakim rozumieniu. Inną charakterystyczną cechą filmów autora Ucieczki z kina „Wolność” jest umieszczanie akcji filmów w czasach przełomu, przesilenia historycznego, społecznego i kulturowego. Tak jak wielu polskich reżyserów, bohaterami swoich filmów czyni także historię i politykę, ujmuje je wszakże w autorski sposób. Odwołuje się bowiem do polskiej rzeczywistości, do czasu historycznego, ale zawieszonego nierzadko między realnym i nierealnym. Granica między nimi jest zresztą zawsze płynna. Rozważając nad historią i polityką, Marczewski fundamentalną rolę przypisuje moralności, zwracając jednak uwagę na siłę i sposób funkcjonowania mechanizmów zniewolenia, zarówno w odniesieniu do jednostek, jak i zbiorowości.

Pokazane zostały fragmenty następujących filmów: Podróżni jak inni (1969), Odejścia, powroty (1972), Bielszy niż śnieg (1975), Zmory (1978), Klucznik (1979), Dreszcze (1981), Ucieczka z kina „Wolność” (1990), Czas zdrady (1997), Weiser (2000).

Kolejne spotkanie:

• Janusz Zaorski (18 maja 2015)

Wykład: prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowszej publikacji: Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60., Bydgoszcz 2013.

Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl