Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

Urząd Miasta Biała Podlaska i Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie organizują konferencję naukową „Podlaska tożsamość w XIX i XX wieku w perspektywie historycznej i kulturowo-społecznej” z udziałem naukowców zajmujących się historią ludności zamieszkałej na lewym brzegu Bugu, między Węgrowem a Włodawą. Sesja ma zainicjować dyskusję o mechanizmie formowania się nowoczesnej świadomości narodowej (polskiej) wśród ludności włościańskiej na kresach pounickich Królestwa Polskiego. Przejście po upadku Powstania Styczniowego 1863 r. od narodu historycznego (szlachta) do narodu politycznego (działalność Ligi Narodowej przed I wojną światową). Celem sympozjum jest omówienie przejawów samoidentyfikacji regionalnej Polaków w II RP i prześledzenie jej rozpadu pod okupacjami: niemiecką i komunistyczną. Pokazanie skali spustoszenia wśród lokalnych elit w czasie sowietyzacji w Polsce Ludowej.  

Konferencja, która odbędzie się 8 maja 2015 r. w Państwowej Szkole Wyższej im. Papieża Jana Pawła II, przy ul Sidorskiej 95/97, będzie jednym z elementów trzydniowego (7–9 maja 2015 r.) Święta 34 Pułku Piechoty w Białej Podlaskiej.

Patronat medialny: pamięć.pl

W przeddzień sesji, 7 maja br. w holu głównym PSW zostanie otwarta wystawa Oddziału IPN w Warszawie „Ostatni leśni – Mazowsze i Podlasie w ogniu 1948–1953”.

Poniżej prelegenci i tematy referatów, które zostaną przez nich wygłoszone podczas sesji:

• dr Artur Ziontek, „Różne obrazy Podlasia: nostalgia i duchowość. W poszukiwaniu idiomu”
• prof. Ryszard Polak, „Patriotyzm i kultywowanie tradycji lokalnych w świetle literatury dawnej i współczesnej”
• dr Andrzej Szabaciuk, „Kościół katolicki jako element podlaskiej tożsamości”
• mgr Artur Rogalski, „Podlasie mniejsze. Wspólne mianowniki”
• prof. Dariusz Magier, „Przejawy podlaskiej samoidentyfikacji w XX wieku”
• dr Paweł Borek, „Tradycje militarne Podlasia w kształtowaniu tożsamości narodowej mieszkańców regionu”
• dr Mariusz Bechta, „Narodowa kontrrewolucja. Przypadek agrarnego nacjonalizmu polskiego na Podlasiu w I połowie XX wieku”
• mgr Piotr Czyż, „Ziemiaństwo na przykładzie rodu Zamoyskich z Różanki i ich wpływ na świadomość narodową mieszkańców Podlasia w XIX i XX”.

***

Wystawa „Ostatni leśni – Mazowsze i Podlasie w ogniu 1948–1953” poświęcona jest likwidacji przez resort bezpieczeństwa ostatnich oddziałów partyzanckich niepodległościowego podziemia, działających na Podlasiu lewobrzeżnym oraz Mazowszu w latach 1948–1953.

Na 26 panelach, 1 dioramie i 3 plakatach propagandowych zaprezentowana została histori, działających w końcu lat 40. na trenie ówczesnego województwa warszawskiego trzech struktur podziemia niepodległościowego podziemia: 16 i 23 Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego oraz 6 Brygady Wileńskiej. Ukazuje ona ciągłość walki dowódców partyzanckich, którzy swój szlak bojowy rozpoczynali niejednokrotnie jeszcze w czasie okupacji niemieckiej, jak również skalę oporu społecznego na Mazowszu i Podlasiu – bez pomocy i bezinteresownego wsparcia społeczeństwa tak długa egzystencja oddziałów leśnych byłaby niemożliwa. Jedną z podstawowych części wystawy stanowi dokumentacja (mapy, rozkazy) z operacji pacyfikacyjnych przeprowadzanych przez UBP, z udziałem wielotysięcznych sił KBW, z lata 1948 r. oraz lat 1951–52, w tym konkretnych obław, w wyniku których następowała likwidacja „ostatnich leśnych”.