English version
„Uczucie rozpaczy i pustki pod wpływem jednej myśli zmieniło się nagle w uczucie nadziei. Jeszcze nie koniec! Jeszcze jest szansa, przecież można odbić Rudego! Odbić można – odbić trzeba!” – czytamy w „Kamieniach na szaniec” Aleksandra Kamińskiego. Rankiem 23 marca 1943 r. do kamienicy przy alei Niepodległości 159 wchodzi Gestapo, aresztując Jana Bytnara ps. „Rudy” – dowódcę hufca „Południe” („Sad”) warszawskich Grup Szturmowych. Oprócz „Rudego” aresztowano także jego ojca – Stanisława. Na trop Bytnara Niemcy wpadli kilka dni wcześniej, podczas aresztowania Henryka Ostrowskiego „Heńka” – dowódcy hufca „Praga” Grup Szturmowych Szarych Szeregów.
„Rudy” trafił na Pawiak, gdzie poddany został brutalnemu przesłuchaniu. Jeszcze tego samego dnia przewieziono go do mieszczącej się przy alei Szucha 25, głównej siedziby warszawskiego Gestapo, gdzie kontynuowano bestialskie metody zdobywania zeznań.
W Szarych Szeregach ogłoszono alarm, opróżniano znane „Rudemu” konspiracyjne adresy
i uprzedzono, że w jego mieszkaniu jest kocioł, a Tadeusz Zawadzki „Zośka”, niemal natychmiast podjął działania mające na celu uwolnienie przyjaciela. Szybko ustalono codzienną drogę transportu więziennego, wiodącą z Pawiaka przez ul. Nalewki, pl. Teatralny, Krakowskie Przedmieście aż do al. Szucha. Powrót następował tą samą trasą.
Odbicie „Rudego” miało odbyć się jeszcze tego samego dnia o g. 17, na znajdującym się w pobliżu Arsenału, łuku zakrętu ul. Bielańskiej w ul. Nalewki. Choć wszystko było gotowe, akcja została odwołana. Ku rozpaczy przyjaciół „Rudego” czekały kolejne dni w rękach katów z Gestapo. Kiedy i w jaki sposób doszło do odbicia Bytnara oraz co wspólnego miała z nią czekolada Wedla? O tym wszystkim opowiemy podczas spaceru edukacyjnego z okazji 83. rocznicy Akcji pod Arsenałem.
28 marca 2026 r. (sobota), godzina 11.00
Miejsce zbiórki: ul. Długa 52 (przy wejściu do Metra Ratusz Arsenał)
Czas trwania: ponad godzina