Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/247176,82-rocznica-zajecia-warszawskiej-Pragi-przez-Armie-Czerwona-Warszawa-14-wrzesnia.html
07.09.2026, 14:28

82. rocznica zajęcia warszawskiej Pragi przez Armię Czerwoną – Warszawa, 14 września 2026

Izba Pamięci Strzelecka 8 działająca w ramach Oddziału IPN w Warszawie oraz Towarzystwo Miłośników Polskiej Tradycji i Kultury zapraszają na obchody 82. rocznicy zajęcia warszawskiej Pragi przez Armię Czerwoną.

14 września 1944 r. po kilkudniowych walkach wojska sowieckie i jednostki ludowego Wojska Polskiego zajęły prawobrzeżną część Warszawy. Dla mieszkańców Pragi oznaczało to koniec niemieckiej okupacji, ale nie początek upragnionej wolności. Wkrótce rozpoczęły się represje wobec żołnierzy Armii Krajowej, członków polskiego podziemia i osób zaangażowanych w działalność niepodległościową.

NKWD, przy współpracy z UB, stworzyło na Pradze sieć miejsc przesłuchań, więzień i katowni. Jednym z najważniejszych było miejsce przy ul. Strzeleckiej 8 – dawna Kwatera Główna NKWD, a następnie siedziba Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. W piwnicach kamienicy przetrzymywano i brutalnie przesłuchiwano osoby podejrzewane o działalność niepodległościową. Do dziś zachowały się tam napisy pozostawione przez więźniów.

Dlatego rocznica 14 września jest nie tylko przypomnieniem wydarzeń z 1944 r., ale także okazją do oddania hołdu ofiarom komunistycznych represji na warszawskiej Pradze.

W ramach tegorocznych obchodów przygotowaliśmy wydarzenia edukacyjne, spacer historyczny, uroczystości upamiętniające oraz koncert.

Program:

10.00 „Powstanie warszawskie na Pradze” – zajęcia edukacyjne z wykorzystaniem elementów wystawy „Z piekła do piekła”. Udział według kolejności zgłoszeń.

12.00„Śladami zbrodni komunistycznych” – spacer historyczny. Początek: Izba Pamięci Strzelecka 8.

15.45 Złożenie kwiatów przed tablicą poświęconą więźniom Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie na budynku przy ul. Strzeleckiej 8.

16.00 Koncert zespołu Pseudonim.

17.30 Złożenie kwiatów przed Pomnikiem Pomordowanych w Praskich Więzieniach przy ul. Namysłowskiej.

18.00 Msza św. w intencji osób zamordowanych i zadręczonych przez NKWD i UB w katowniach praskich w latach 1944–1954 – kościół pw. Matki Bożej Loretańskiej przy ul. Ratuszowej 5A.