English version
28 września 2026 r., w 81. rocznicę śmierci Henryka Stokowskiego ps. „Jaskółka”, w Szkole Podstawowej nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Konstancinie-Jeziornie odsłonięto tablicę poświęconą jego pamięci.
Henryk Stokowski był związany ze Skolimowem od dzieciństwa. Uczył się w miejscowej szkole, której dzisiejsza szkoła jest spadkobierczynią. Przed wojną służył w 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej. We wrześniu 1939 r. uczestniczył w wojnie obronnej Polski. Podczas okupacji niemieckiej działał w Armii Krajowej. Wziął udział w Powstaniu Warszawskim, a następnie został skierowany do działalności wywiadowczej.
Po zakończeniu wojny nie zaprzestał działalności niepodległościowej. 27 września 1945 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i przewieziony do Białego Dworku w Konstancinie-Jeziornie, gdzie mieściła się placówka UB. 28 września 1945 r. , podczas brutalnego przesłuchania, 31-letni Henryk Stokowski został zamordowany.
Za działalność niepodległościową został pośmiertnie odznaczony Warszawskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości. W grudniu 2018 r. Prezydent RP Andrzej Duda mianował go na pierwszy stopień oficerski – podporucznika.
Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w intencji Henryka Stokowskiego w kościele pw. Matki Bożej Anielskiej w Skolimowie. Następnie w szkole odbyło się odsłonięcie i poświęcenie tablicy.
Upamiętnienie sfinansowało Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie. W uroczystości uczestniczył zastępca dyrektora Oddziału IPN w Warszawie Zbigniew Siedlewski, który wygłosił okolicznościowe przemówienie. Wzięli w niej udział również pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa.
Spotkanie było także okazją do przypomnienia historii Henryka Stokowskiego oraz prezentacji książki Wojciecha Guszkowskiego „Jaskółka z Nowego Wierzbna”, poświęconej jego losom.
Odsłonięta tablica przypomina o człowieku, który walczył o niepodległość Polski, a po zakończeniu wojny padł ofiarą komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.