Dziesiąta edycja cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u” kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2015 r. do marca 2016 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
Najbliższe spotkanie „Kino według Filipa Bajona”
odbędzie się 18 stycznia br. (poniedziałek),
o godzinie 17.00.
Pojawiające się niejednokrotnie w twórczości Filipa Bajona rozważania nad zmierzchem danej kultury, jak również specyficzna fascynacja jej upadkiem, przypominają niekiedy filmy Luchino Viscontiego. Podobnie jak włoski reżyser Bajon odmalowuje światy skazane na zagładę, ale jeszcze niezdające sobie z tego sprawy. Tym, co autora „Magnata” interesuje najbardziej, jest bowiem kultura, a zwłaszcza jej relacje z ideologią. Nic więc dziwnego, że szczególnie chętnie sięga do tematyki historycznej, ujmując ją we właściwy sobie sposób. W polskim kinie, tak często odwołującym się do historii, Bajona wyróżnia refleksja nad jej sensem i sposobami rozumienia. Istotne jest dla niego także pogranicze kultur. Jego filmy są mocno osadzone w określonej przestrzeni, ale Bajon nie szuka w niej potwierdzenia narodowej tożsamości, koncentrując się raczej na ukazaniu jej nieoczywistości, zwłaszcza na polsko-niemieckim pograniczu. Tę twórczość, jakkolwiek o silnej proweniencji literackiej, zawsze cechowało plastyczne wysmakowanie. Już w latach siedemdziesiątych, kiedy polskie kino starało się rekonstruować rzeczywistość, w filmach Bajona fundamentalną rolę odgrywały stylizacja i sztuczność świata, odwołujące się do modernizmu. W ostatnich filmach, wykorzystujących co prawda kostium i starających się mówić o przeszłości, nie ma już jednak tej siły, która decydowała kiedyś o wartości filmów Filipa Bajona.
Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Rekord świata (1977), Aria dla atlety (1979), Wizja lokalna 1901 (1980), Wahadełko (1981), Limuzyna Daimler-Benz (1981), Magnat (1986), Bal na dworcu w Koluszkach (1989), Sauna (1992), Poznań 56 (1996), Przedwiośnie (2002), Śluby panieńskie (2010).
Wykład:
prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowszej publikacji Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60., Bydgoszcz 2013.
Miejsce spotkań:
Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).
Koordynator projektu:
Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl
Kolejne tematy:
- Robert Gliński – 22 lutego 2016
- Juliusz Machulski – 21 marca 2016
Wstęp wolny