Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/35021,Pokaz-filmu-Jack-Strong-w-ramach-XV-edycji-Przegladu-Filmowego-Kino-w-PRL-PRL-w-.html
17.03.2026, 13:41

Pokaz filmu „Jack Strong” w ramach XV edycji Przeglądu Filmowego „Kino w PRL – PRL w kinie” – Warszawa, 22 marca 2016

22.03.2016

Zapraszamy na XV edycję Przeglądu Filmowego „Kino w PRL – PRL w kinie”.

W obecnej edycji proponujemy przyjrzeć się współczesnemu filmowi historycznemu. Wcześniej koncentrowaliśmy się na filmach powstałych przede wszystkim w okresie PRL-u, będących specyficznym świadectwem tamtej rzeczywistości: odzwierciedleniem autentycznego życia, przetworzonego jednak przez ideologiczne i polityczne widzenie świata. Teraz chcielibyśmy pokazać, jak współczesne kino historyczne – polskie, ale także i światowe – podejmuje interpretację takich tematów, jak np. postawy i zachowania człowieka w warunkach ekstremalnych, stosunek społeczeństw w państwach okupowanych przez Trzecią Rzeszę do Zagłady Żydów, realia życia w państwach bloku komunistycznego w okresie zimnej wojny czy rozrachunek z nazistowską i komunistyczną przeszłością. Oprócz produkcji fabularnych pokażemy także materiały Polskiej Kroniki Filmowej.

Przegląd adresowany jest przede wszystkim do młodzieży szkół ponadgimnazjalnych i może stanowić interesujące uzupełnienie realizowanych we współczesnej szkole celów edukacji humanistycznej. Przy wyborze filmów staraliśmy się kierować możliwością ich wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu.

Mamy nadzieję, że spotka się on również z zainteresowaniem nauczycieli historii, języka polskiego i wiedzy o społeczeństwie oraz studentów kierunków humanistycznych. Wierzymy, że przegląd pomoże zrozumieć skomplikowaną historię XX w.

Tradycyjnie przed każdym spotkaniem prelekcję wygłosi prof. Jerzy Eisler (IPN, Instytut Historii PAN).

Udział w przeglądzie będzie potwierdzony pisemnym zaświadczeniem.

Proponujemy 6 spotkań odbywających się w „Kinotece” w Pałacu Kultury i Nauki, raz w miesiącu, we wtorki, od godz. 11.30 do 14.00.

Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860 70 50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl

Najbliższe spotkanie odbędzie się 22 marca br. (wtorek)

Temat: Czy pojedynczy człowiek może zmienić bieg historii? Projekcja:

Pokaz:
Polska Kronika Filmowa [10 min.]
 JACK STRONG, reż. Władysław Pasikowski, prod. Polska 2014 [120 min.]

Wykład: prof. dr hab. Jerzy Eisler (IPN, Instytut Historii PAN)

Film nagrodzony: Złote Lwy na FPFF w Gdyni (2014), FFP w Chicago (2014), Orzeł na PNF (2015).

Rok 1970. Związek Sowiecki jest u szczytu potęgi politycznej i militarnej, a Stany Zjednoczone ponoszą klęskę w Wietnamie. W grudniu na rozkaz władz PRL na Wybrzeżu zostają użyte regularne oddziały wojska i milicji, przeciwko bezbronnej ludności protestującej przeciwko podwyżkom cen żywności. Nikt nie wyobraża sobie, że komunizm mógłby upaść, za to cały świat liczy się z możliwością rozpętania przez Moskwę konfliktu atomowego. Pułkownik Ryszard Kukliński podejmuje dramatyczną decyzję o rozpoczęciu współpracy z CIA. Funkcjonuje w samym środku sowieckiego systemu i ma dostęp do najtajniejszych dokumentów dotyczących PRL, ZSRR i Układu Warszawskiego. Przez jedenaście lat działa samotnie, co jest fenomenem w historii wywiadu. Przekazując Amerykanom najtajniejsze plany Sowietów (ok. 40 tys. stron dokumentów), naraża nie tylko siebie, ale także najbliższych. W listopadzie 1981 r., tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego, w obliczu zagrożenia aresztowaniem, Kukliński wraz z rodziną zostają ewakuowani do USA. Do ojczyzny przyjedzie dopiero po siedemnastu latach w 1998 r.

Choć „Jack Strong” nie rozwiewa wątpliwości i nie stawia trudnych pytań, to jest trzymającym w napięciu thrillerem, czerpiącym pełnymi garściami z klasycznych filmów szpiegowskich, kapitalnie wykorzystującym estetykę kina noir do opowiedzenia historii polskiego szpiega jako faceta, który wykiwał „Ruskich”. Na pytanie, kim był pułkownik Kukliński, Pasikowski odpowiada bez wahania: bohaterem. Owszem, złamał wojskową przysięgę, przekazując amerykańskiemu wywiadowi niezliczoną ilość ściśle tajnych informacji na temat Układu Warszawskiego. Robił to jednak w stanie wyższej konieczności – świat znajdował się bowiem na skraju nuklearnego konfliktu, którego ofiarą w pierwszej kolejności padłaby najprawdopodobniej Polska.

Jak pisał recenzent: „To nie tylko kino szpiegowskie, ale film o Polsce. Pierwszy, który tak uczciwie zdaje sprawę z tamtego zniewolenia, nadal ciążącego na naszej mentalności. Ważny film na dziś”.

Występują: Marcin Dorociński, Maja Ostaszewska, Patrick Wilson, Oleg Maslennikow, Dimitri Bilov, Dagmara Domińczyk, Ireneusz Czop, Mirosław Baka, Zbigniew Zamachowski.

Kolejne spotkanie:

Niedokończony rozrachunek z przeszłością – 19 kwietnia 2016

„Wizja lokalna”, real. Janusz Kidawa, Polska 1965 [10 min.]

ANIOŁ ŚMIERCI, reż. Lucía Puenzo, prod. Argentyna, Francja, Hiszpania, Niemcy 2013 [90 min.]. Argentyński kandydat do Oscara (2014). Film nagrodzony i nominowany: Goya (2014). Występują: Àlex Brendemühl, Natalia Oreiro, Diego Peretti, Elena Roger, Florencia Bado.