Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

„Jeśli patrzymy na wszelkie zmiany systemowe i ustrojowe, nie tylko w Polsce, ale i na świecie, to wielkie miasta są tymi, w których te zmiany się dokonują. Rewolucje wybuchają w wielkich miastach. W 1989 r. w Polsce nie mieliśmy do czynienia z klasyczną rewolucją, niemniej jednak elementy zmiany rewolucyjnej z całą pewnością miały miejsce”

– zauważył prof. Antoni Dudek podczas konferencji naukowej pt. „Rok 1989 w stolicy, czyli początek transformacji ustrojowej w perspektywie Warszawy i jej mieszkańców. Aspekty społeczne, gospodarcze i polityczne”, zorganizowanej przez Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Warszawie

Celem konferencji było przyjrzenie się problematyce związanej z początkiem polskiej transformacji ustrojowej w 1989 r. w specyficznej perspektywie mieszkańców Warszawy i samego miasta. Dotychczasowe badania nad transformacją koncentrują się na płaszczyźnie ogólnokrajowej i międzynarodowej. Co prawda pewne zainteresowanie budzi również kontekst regionalny i lokalny, ale nie dotyczy to Warszawy. Siłą rzeczy – jako stolica – jest ona drugoplanowym bohaterem wydarzeń związanych z szeroko rozumianą tematyką państwową i polityczną, ale jako taka nie stała się przedmiotem odrębnych analiz.

Sesja naukowa była pierwszym krokiem w kierunku zmiany tej sytuacji. Zaproszeni badacze przyjrzeli się sytuacji warszawiaków i ich miasta w tym niezwykłym, transformacyjnym czasie, poruszając zarówno aspekty polityczne, jak i gospodarcze czy społeczne.

Przewidziana jest recenzowana publikacja pokonferencyjna w formie monografii wieloautorskiej.

Patronat medialny: Dzieje.pl, wiekdwudziesty.pl. przystanekhistoria.pl, historykon.pl

Relacja PAP

Wywiad na portalu przystanekhistoria.pl:  O przebiegu transformacji ustrojowej w stolicy Polski oraz wydarzeniach przełomu lat 80. i 90. w kontekście konferencji naukowej „Rok 1989 w stolicy” rozmawiają dr hab. Patryk Pleskot oraz dr Rafał Leśkiewicz, redaktor naczelny portalu przystanekhistoria.pl.

Ewentualne pytania prosimy kierować do:

dr hab. Patryk Pleskot, patryk.pleskot@ipn.gov.pl

Zachęcamy do obejrzenia wykładów na kanale YouTube warszawskiego Oddziału IPN.

Wykład wprowadzający

Prof. Antoni Dudek (UKSW), Wielkie polskie miasta jako animator zmiany politycznej w 1989 r.

Dyskusja

Panel 1. Przestrzeń i infrastruktura miejska

Dr hab. Andrzej Zawistowski, prof. SGH (Instytut Pileckiego, SGH), Pusto, drogo, kolorowo. Warszawski handel pomiędzy Wilczkiem a Balcerowiczem

Mgr Aleksandra Stępień-Dąbrowska (NIAU), Pokój z widokiem na zachód. Hotele Mariott i Holiday Inn w tranformującej się Warszawie

Dr Andrzej Skalimowski (IHN PAN / NIAU), „Spadek napięcia i nowa faza”. Warszawska Elektrociepłownia Żerań w okresie transformacji

Dyskusja

Panel 2. Stołeczne instytucje i środowiska

Dr Sebastian Drabik (bez afiliacji), Struktury PZPR w Warszawie wobec wyborów 4 czerwca 1989 r.

Dr Tadeusz Ruzikowski (IPN Warszawa), Wykuwanie nowej rzeczywistości. Huta Warszawa jako ośrodek inicjatyw politycznych środowisk solidarnościowych 1989–1990

Dr hab. Rafał Łatka, prof. UKSW (IPN, UKSW), Kościół katolicki w Warszawie w okresie transformacji ustrojowej – preliminaria badawcze

Dr hab. Tadeusz P. Rutkowski, prof. UW (UW), Społeczność Uniwersytetu Warszawskiego wobec zmian politycznych 1989 r. – rekonesans badawczy

Dyskusja

Panel 3. Warszawa – Polska – Świat

Dr hab. Patryk Pleskot, prof. UR (IPN Warszawa, UR), Warszawskie wątki wizyty François Mitteranda w Polsce w czerwcu 1989 r.

Dr Tomasz Kozłowski (IPN, ISP PAN), „Jedziemy tam, ponieważ wierzymy w reformy, demokrację i rynek”. Kulisy, przebieg i znaczenie wizyty prezydenta Georga Busha w Warszawie (lipiec 1989 r.)

Wykład końcowy

Dr Michał Przeperski (IH PAN/MHP), Co widać z tarasu Pałacu Kultury? Warszawa jako alegoria schyłkowej PRL

Dyskusja