W środę, 31 lipca 2024 roku w Izbie Pamięci Strzelecka 8 w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Z piekła do piekła”, przygotowanej w związku z 80. rocznicą powstania warszawskiego. W wydarzeniu uczestniczyli licznie przybyli goście, w tym przedstawiciele instytucji państwowych oraz organizacji pozarządowych.
Dr Marta Milewska, kierująca Izbą Pamięci, rozpoczęła uroczystość od powitania zgromadzonych. Wśród nich znaleźli się m.in. prezes IPN dr Karol Nawrocki, dyrektor Oddziału IPN w Warszawie, dr Tomasz Łabuszewski, a także burmistrz Dzielnicy Praga-Północ Gabriela Szustek.
W swoim wystąpieniu dr Milewska podkreśliła znaczenie Strzeleckiej 8 jako miejsca, które kryje tragiczną historię.
„To właśnie tutaj, w latach 1945-1948, działał areszt WUBP, w którym brutalnie traktowano zatrzymanych” – zaznaczyła.
Dodała, że wystawa „Z piekła do piekła” honoruje bohaterów powstania, którzy po zakończeniu walk doświadczyli represji komunistycznych.
Dr Karol Nawrocki zwrócił uwagę na dwie postacie zaprezentowane na wystawie, mówiąc:
„Leon Mirecki, związany z narodowymi środowiskami, i Stefan Zbrożyna, lewicowiec. Te dwie postaci chcą nam dzisiaj powiedzieć, że gdy wróg – czy to niemiecki, czy sowiecki – patrzy na Rzeczpospolitą, to nie rozróżnia barw politycznych i światopoglądowych. Tnie równo Polaków – i tu na Strzeleckiej, i w Powstaniu Warszawskim”. „To przesłanie dwóch więźniów Strzeleckiej mówi, że w trosce o Rzeczpospolitą jest miejsce dla tych wszystkich, którzy Polskę kochają, niezależnie od poglądów” – dodał prezes IPN.
Następnie Anna Śnieżko, jedna z autorek scenariusza, opisała wystawę zaznaczając:
„Na sześciu planszach opowiedziano losy dziesięciu powstańców, którzy przeszli przez piekło powstania i trafili do piekła komunistycznego aresztu. Byli to mężczyźni i kobiety w różnym wieku i zawodach”.
Szczególnie wyróżniła Irenę Skibińską i Ludwikę Wyszomirską, które jako sanitariuszki walczyły w batalionach „Parasol” i „Czata 49”, a po wojnie zostały zatrzymane przez NKWD.
Przywołując tragiczną historię Kazimierza Lichodziejewskiego stwierdziła:
„Jego los był losem całego pokolenia, witającego odrodzoną w 1918 roku Rzeczpospolitą, walczącego w Jej obronie i zniszczonego przez niemiecki i sowiecki aparat terroru”.
Wydarzenie zakończył koncert zespołu Pseudonim, który zaprezentował utwory poświęcone Warszawie i jej bohaterom.
Otwarcie wystawy „Z piekła do piekła” to nie tylko hołd złożony uczestnikom powstania warszawskiego, ale także przypomnienie o trudnej historii, która kształtowała losy Polaków w XX wieku. Izba Pamięci Strzelecka 8 pozostaje ważnym miejscem, gdzie można przypominać o bohaterach i ich niezłomnej walce o wolność.
***
Zespół Pseudonim powstał w 2018 r. i w swoim repertuarze posiada autorskie kompozycje poświęcone Żołnierzom Niezłomnym w mieszance stylów rocka, jazzu, bluesa. W 2021 roku reprezentował Województwo Mazowieckie jako zwycięzca 1 miejsca Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Niezłomnej i Niepodległej im. Henryka Rasiewicza „Kima” w Krakowie w przesłuchaniach finałowych. Jako zdobywcy 1 miejsca w swojej kategorii w Krakowie miał zaszczyt wystąpić na Gali Finałowej w Filharmonii im. Karola Szymanowskiego. Zespół ten występował w Izbie Pamięci Strzelecka 8 podczas Nocy Muzeów w 2023 roku.