Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie

Z radością informujemy o zakończeniu budowy nagrobka Klary Dolniak Nowackiej na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Prace te zostały sfinansowane ze środków Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie.

Klara Dolniak Nowacka to postać niezwykle ważna w historii Polski. Jako żołnierz Związku Walki Zbrojnej brała aktywny udział w akcjach pomocy alianckim jeńcom. W 1942 roku została skazana przez niemiecki sąd i osadzona w więzieniu w Bydgoszczy - Fordonie.

Była także zasłużoną działaczką Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP).

Nowo wyremontowany grób stanowi nie tylko hołd dla jej heroicznej postawy, ale także symbol wdzięczności dla wszystkich, którzy walczyli o wolność i niezależność naszego kraju.

***

Klara Dolniak- Nowacka ps. Mrówka, c. Jakuba/ Filipa i Marii, ur. 15 maja 1911 r. w Poznaniu

Od 13 roku życia działała w poznańskiej drużynie harcerskiej „Marcelinek”. Pod koniec sierpnia 1939 r. dostała wystawioną przez Pogotowie Harcerskie kartę mobilizacyjną do punktu sanitarnego w Poznańskiej dzielnicy Wilda. Po wkroczeniu Niemców do Poznania, rozpoczęła działalność konspiracyjną pod. dow. Witolda Verbno- Łaszczyńskiego w strukturach ZWZ jako kurierka- łączniczka wywiadu.

W 1940 r. podjęła pracę w sklepie z galanterią męską, w listopadzie tego samego roku otrzymała pracę w urzędzie policji, gdzie zajmowała się przeliczaniem kart meldunkowych. Informacje zdobyte w urzędzie wykorzystywała w działalności konspiracyjnej, ostrzegając osoby zagrożone aresztowaniem. Szczególnie mocno zaangażowana była w akcję „Dorsze”, polegającą na pomocy alianckim więźniom zbiegłym z niemieckich obozów. W marcu 1942 r. została aresztowana przez Gestapo, a następnie osadzona w Forcie VII w Poznaniu, gdzie poddawana była brutalnemu śledztwu.

W wyniku procesu, w którym oskarżona była wraz z grupą osób o pomoc w ucieczce 9 osób, skazana została 13 lipca 1942 r. przez niemiecki sąd (Sondergericht) na 3 lata więzienia. Był to najłagodniejszy wyrok, spośród 9 oskarżonych osób, 7 osób zostało skazanych na karę śmierci, a jedna na 6 lat więzienia. Zasądzony wyrok odbywała w więzieniu w Fordonie, skąd podczas ewakuacji więzienia w styczniu 1945 r., udało się jej zbiec z transportu.

Po wojnie zamieszkała w Warszawie, gdzie pracowała jako księgowa oraz jako instruktorka w hufcu Praga Południe. Zmarła 4 listopada 1981 r. w Warszawie.