„Utajone miejsca kaźni” – relacja ze szkolenia dla nauczycieli – Działdowo, Pomiechówek 22, 29 marca 2025

22.03.2025

Ponad dwudziestu nauczycieli przedmiotów humanistycznych uczestniczyło w dwudniowym seminarium szkoleniowym zorganizowanym przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN z Warszawy we współpracy z Fundacją Fort III Pomiechówek oraz Stowarzyszeniem Odnowy Chrześcijańskiej „Pamięć i Tożsamość”.

W sobotę 22 marca 2025 r. uczestnicy odwiedzili dawny niemiecki obóz „Soldau”, poznając tragiczną historię prześladowań z okresu okupacji lat 1939-1945. W obozie, którego charakter zmieniał się przez cały okres wojny, osadzono ok. 30 tys. osób, z czego kilkanaście tysięcy zostało zamordowanych w Działdowie i jego okolicach. Wśród osadzonych była znaczna grupa duchownych Kościoła katolickiego – księży i zakonnic, a jednym z zamordowanych był biskup płocki Antonii Julian Nowowiejski. Uczestnicy seminarium oddali cześć ofiarom w dwóch miejscach masowych egzekucji pod Działdowem: na cmentarzu w Komornikach, a także w Lesie Białuckim na terenie gminy Iłowo-Osada. Po miejscach pamięci oprowadził nauczycieli Andrzej Rutecki –  wiceprezes Stowarzyszenia Odnowy Chrześcijańskiej „Pamięć i Tożsamość”.

Stowarzyszenie – link: https://pamiectozsamosc.pl/

W kolejną sobotę – 29 marca 2025 r., uczestnicy seminarium odwiedzili Fort III Pomiechówek. Zabudowania fortu powstały w XIX w. jako część kompleksu obronnego Twierdzy Modlin. Podczas II wojny światowej Niemcy zaadaptowali ten teren na obóz przesiedleńczy, następnie miejsce przetrzymywania Żydów i ostatecznie jako więzienie śledcze Gestapo. Podczas okupacji fort stał się miejscem masowych prześladowań i mordów na polskiej oraz żydowskiej ludności. Przez fort przejść mogło nawet 50 tys. więźniów, spośród których zamordowano co najmniej kilka tysięcy osób. Śmierć z rąk niemieckich oprawców ponieśli tutaj m.in. działacze Polskiego Państwa Podziemnego, Batalionów Chłopskich, Gwardii Ludowej, inteligencja, księża. Wśród ofiar było także wielu zwykłych mieszkańców Mazowsza.

Po rozległym terenie fortu oraz klaustrofobicznych, wilgotnych i pozbawionych światła korytarzach oraz pomieszczeniach zabudowań fortyfikacyjnych, oprowadziła uczestników Dorota Grzechocińska – pracownik Archiwum IPN i zarazem członek Rady Fundacji Fort III Pomiechówek.

Fundacja – link:  https://www.forttrzecipomiechowek.org/aktualnosci

 

 

do góry