English version
W dniach 12 i 14 września 2025 r. odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę zajęcia warszawskiej Pragi przez Armię Czerwoną.
14 września 1944 r. Armia Czerwona wkroczyła na prawobrzeżną część stolicy. Wbrew propagandowemu mitowi „wyzwolenia” nie przyniosło to mieszkańcom upragnionej wolności. Rozpoczęły się masowe aresztowania żołnierzy Armii Krajowej i członków polskiego podziemia, a w dzielnicy powstała sieć katowni NKWD i UB, z Kwaterą Główną przy ul. Strzeleckiej 8. Przypomina o tym do dziś przejmujący napis pozostawiony w jednej z cel: „Śmierć naszym wybawieniem”.
12 września w Izbie Pamięci Strzelecka 8 odbyły się zajęcia edukacyjne „Powstanie warszawskie na Pradze” oraz spacer historyczny „Śladami zbrodni komunistycznych”. Uczestnicy wzięli także udział w wykładzie Radosława Stróżyka z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie pt. „Bezimienni bohaterowie. Członkowie konspiracji warszawsko-praskiej z lat 1939–1944”. Kwiaty pod tablicą upamiętniającą więźniów Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie złożyli dr Tomasz Łabuszewski, dyrektor Oddziału IPN w Warszawie, oraz dr Marta Milewska, kierownik Izby Pamięci Strzelecka 8. Na zakończenie uczestnicy mieli możliwość zwiedzenia piwnic dawnej katowni NKWD i UB.
14 września, w rocznicę wejścia Armii Czerwonej na Pragę, uroczystości rozpoczęła msza św. w kościele pw. Matki Bożej Loretańskiej w intencji ofiar komunistycznych represji. Następnie zgromadzeni udali się pod Pomnik ku Czci Pomordowanych w Praskich Więzieniach, gdzie oddano hołd więzionym i zamordowanym. Kwiaty złożyli Zbigniew Siedlewski, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Warszawie, który wygłosił również krótkie przemówienie oraz dr Marta Milewska, kierownik Izby Pamięci Strzelecka 8. W uroczystości uczestniczyli także członkowie Towarzystwa Miłośników Polskiej Tradycji i Kultury, współorganizatora wydarzenia.
Obchody były wyrazem pamięci o ofiarach nowej okupacji, jaką przyniosło wkroczenie Armii Czerwonej na warszawską Pragę we wrześniu 1944 r. oraz świadectwem prawdy o tym, czym w istocie było komunistyczne „wyzwolenie”.
Organizatorzy: Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie, Izba Pamięci Strzelecka 8 oraz Towarzystwo Miłośników Polskiej