Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23279,Prezentacja-albumu-Sladami-zbrodni-Przewodnik-po-miejscach-represji-komunistyczn.html
06.04.2026, 15:58

Prezentacja albumu „Śladami zbrodni. Przewodnik po miejscach represji komunistycznych lat 1944-1956” – Ostrołęka, 7 marca 2013

07.03.2013

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie zaprasza na prezentację publikacji „Śladami zbrodni. Przewodnik po miejscach represji komunistycznych lat 1944–1956", która odbędzie się 7 marca br. o godz. 16.00 w Ostrołęckim Centrum Kultury przy ul. Inwalidów Wojennych 23.

W spotkaniu udział weźmie dr Tomasz Łabuszewski – koordynator projektu i redaktor naukowy publikacji.

***

Album Śladami zbrodni stanowi pierwszą próbę skatalogowania miejsc zbrodni komunistycznych z lat 1944–1956. Obejmuje on materiał fotograficzny (współczesny oraz z lat wcześniejszych), dokumentacyjny oraz relacyjny, dotyczący powiatowych i wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa, siedzib Głównego Zarządu Informacji, więzień i obozów podległych Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego, tajnych aresztów i placówek sowieckiego aparatu bezpieczeństwa – NKWD i Smiersza, a także tajnych miejsc pochówków. W sumie w albumie zaprezentowanych zostało ponad 200 obiektów, wybranych spośród ponad 500 skatalogowanych w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjno-dokumentacyjnego IPN „Śladami zbrodni” (jego pomysłodawcą był dr Tomasz Łabuszewski,  redaktor naukowy opracowania). To ponad 200 historii miejsc opowiedzianych przez pryzmat losów konkretnych ludzi – ofiar zbrodni polskiej i sowieckiej „bezpieki”. Zbrodni dokonywanych na terenie całej Polski – od Świnoujścia po Rzeszów, przez całą pierwszą komunistyczną dekadę. To świadectwo masowych zbrodni, systemowego wpisania terroru w proces utrwalania tzw. władzy ludowej w Polsce. Album ten jest próbą uratowania pamięci o tych miejscach i ich ofiarach. Próbą zwrócenia uwagi na ich znaczenie w najnowszej historii Polski. Próbą przywrócenia im należnego miana miejsc pamięci narodowej.

W projekcie edukacyjnym „Śladami zbrodni”, adresowanym do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, udział wzięło kilkadziesiąt szkół z całej Polski. Uczniowie gromadzili dokumentację miejsc terroru komunistycznego. 25 najciekawszych prac zostało pokazanych w Belwederze w 2008 roku.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Łukasz Kamiński napisał we wstępie do książki: „Jestem przekonany, że ten monumentalny album przyczyni się do wzrostu zainteresowania miejscami zbrodni, a także do ich odpowiedniego upamiętnienia i ochrony śladów tragicznych wydarzeń w postaci inskrypcji na murach czy elementach oryginalnego wyposażenia miejsc kaźni. Mam nadzieję, że chociaż w kilku z nich powstaną muzea poświęcone pamięci ofiar komunistycznego terroru. Jesteśmy to winni tysiącom więzionych, torturowanych i zamęczonych”.

Album zawiera ponad 1500 fotografii, na 630 stronach.