Instytut Pamięci Narodowej - Warszawa

https://warszawa.ipn.gov.pl/waw/aktualnosci/23402,Pokaz-filmu-Mniejsze-zlo-w-ramach-XIII-edycji-Przegladu-Filmowego-Kino-w-PRL-PRL.html
26.03.2026, 18:10

Pokaz filmu „Mniejsze zło” w ramach XIII edycji Przeglądu Filmowego „Kino w PRL – PRL w kinie” – Warszawa, 11 marca 2014

11.03.2014

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie i warszawska „Kinoteka" zapraszają na XIII edycję Przeglądu Filmowego „Kino w PRL – PRL w kinie".

Tak jak w trzech ostatnich edycjach przeglądu proponujemy przyjrzeć się współczesnemu filmowi historycznemu. Wcześniej koncentrowaliśmy się na filmach powstałych przede wszystkim w okresie PRL-u, będących specyficznym świadectwem tamtej rzeczywistości: odzwierciedleniem autentycznego życia, przetworzonego jednak przez ideologiczne i polityczne widzenie świata. Teraz chcielibyśmy pokazać, jak współczesne kino historyczne – polskie, ale także i światowe – podejmuje interpretację takich tematów, jak postawy i zachowania człowieka w warunkach ekstremalnych (np. II wojna światowa), stosunek społeczeństw w państwach okupowanych przez III Rzeszę do Zagłady Żydów, realia życia w państwach bloku komunistycznego w okresie zimnej wojny czy rozrachunek z nazistowską i komunistyczną przeszłością. Oprócz produkcji fabularnych pokażemy także materiały Polskiej Kroniki Filmowej.

Przegląd adresowany jest przede wszystkim do młodzieży szkół ponadgimnazjalnych i może stanowić interesujące uzupełnienie realizowanych we współczesnej szkole celów edukacji humanistycznej. Przy wyborze filmów staraliśmy się kierować możliwością ich wykorzystania przez uczniów wybierających tematy związane z kulturą i historią najnowszą do ustnej prezentacji maturalnej z języka polskiego. Mamy nadzieję, że spotka się on również z zainteresowaniem nauczycieli historii, języka polskiego i wiedzy o społeczeństwie oraz studentów kierunków humanistycznych. Wierzymy, że przegląd pomoże zrozumieć tragiczną i złożoną historię XX w.

Tradycyjnie przed każdym spotkaniem odbędzie się prelekcja, którą wygłosi prof. Jerzy Eisler (IPN, Instytut Historii PAN).

Udział w przeglądzie będzie potwierdzony pisemnym zaświadczeniem.

Proponujemy 6 spotkań odbywających się w „Kinotece" w Pałacu Kultury i Nauki, raz w miesiącu, we wtorki od godz. 11.30 do 14.00.

WSZYSTKIE POKAZY SĄ BEZPŁATNE!

Zgłoszenia na wybrane seanse prosimy składać najpóźniej dzień przed projekcją

Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860 70 50, sławomir.stepien@ipn.gov.pl

11 marca 2014 odbyło się spotkanie na temat: Dylematy moralne na tle rzeczywistości peerelowskiej lat 80. 

  • Polska Kronika Filmowa z 1966 [10 min.]
  • MNIEJSZE ZŁO, reż. Janusz Morgenstern, prod. Polska 2009 [110 min.]

Jak być kimś, będąc nikim? Poruszająca opowieść o człowieku gotowym na wszystko dla osiągnięcia sukcesu, osadzona w realiach późnego PRL-u.

Kamil ma jasny cel – chce zostać pisarzem. Nie dlatego, że kocha literaturę, ale ponieważ wie, że bycie pisarzem w ówczesnej Polsce jest równoznaczne z osiągnięciem prestiżu i sukcesu finansowego. Kamil ma też pewien zasadniczy problem – nie potrafi pisać. Będąc na studiach sprytnie udaje nowatorskiego poetę, ale ma świadomość, że na dłuższą metę nie da się być pisarzem nie umiejąc napisać nawet opowiadania. Chyba że jest się gotowym na wszystko. Kamil, aby utrzymać się na fali, musi coraz częściej dopuszczać się oszustw i podłości, manipulować i iść na upokarzające kompromisy. Wyrzuty sumienia wyklucza dzięki obłudnemu przekonaniu, że przecież nikomu nie robi krzywdy, a wykorzystane utwory nie mogłyby zaistnieć, gdyby ich pod swoim nazwiskiem nie opublikował. Funkcjonowanie ułatwia mu termin-klucz, który stale słyszy z różnych ust: „mniejsze zło". Relatywizm moralny, który się za nim kryje, daje wygodę, uspokojenie i pozwala wyzbyć się wątpliwości. A wszystko to w imię sukcesu.

Tymczasem kiedy wokół niego ludzie w coś wierzą i toczą swoją prawdziwą walkę, władze wprowadzają stan wojenny, a setki ludzi, także kolegów Kamila trafiają do więzień. Wtedy zaczyna rozumieć, jak niewiele wart jest jego sukces. Powoli dojrzewa w nim przemiana i próbuje naprawić dawne grzechy. Ale czy będzie miał dość siły i odwagi, by naprawdę stać się kimś i dokonać najtrudniejszego wyboru…

Film nagrodzony: MFF w Berlinie (2003), Złoty Glob (2004), Cezar (2004), BAFTA (2004).

Występują: Lesław Żurek, Anna Romantowska, Janusz Gajos, Magdalena Cielecka, Wojciech Pszoniak, Tamara Arciuch, Borys Szyc, Edyta Olszówka, Olaf Lubaszenko.

Kolejne spotkanie:
Obraz II wojny światowej w filmie – 15 kwietnia 2014

  • SZEREGOWIEC RYAN, reż. Steven Spielberg, prod. USA 1998 [170 min.]
    Film nagrodzony: Oscar (1999), Złoty Glob (1999), BAFTA (1999), Grammy (1999).
    Występują: Toma Hanks, Matt Damon, Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Adam Goldberg, Giovanni Ribisi, Paul Giamatti, Vin Diesel, Dennis Farina.