English version
Dziewiąta edycja cyklu wykładów „Z kamerą po PRL-u" kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych, na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Spróbujemy opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego; zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu. Proponujemy sześć spotkań w cyklu miesięcznym odbywających się od listopada 2014 r. do kwietnia 2015 r.
Udział w seminarium – jako forma doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
Najbliższe spotkanie odbędzie się 2 lutego 2015 r. (poniedziałek) o godzinie 17.00
Miejsce: Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki, Warszawa, ul. Marszałkowska 21/25 (obok Trasy Łazienkowskiej).
Temat: Kino według Bohdana Poręby
Bohdan Poręba znany jest głównie jako twórca filmów o wyraźnym ideologicznym nacechowaniu. Był również zaangażowany w działalność polityczną, należał do założycieli Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. Warto jednak pamiętać, że nie zawsze jego filmy były akceptowane przez władze. W latach 60. został nawet odsunięty od pracy. Realizował także filmy współczesne, w tym głośne Gdzie woda czysta i trawa zielona, będące kontrpropozycją dla kina moralnego niepokoju. Najchętniej jednak sięgał do tematów historycznych, przede wszystkim do II wojny światowej, ale także do średniowiecza, XIX wieku czy początków II Rzeczypospolitej. Za każdym razem przedstawiał ideologiczną wizję przeszłości, z czasem coraz bardziej wpisującą się w nacjonalistyczne postrzeganie świata. Najsłynniejszym filmem Poręby pozostaje Hubal, ukazujący walki oddziału majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, który wbrew rozkazom nie poddał się, przeszedł do partyzantki i walczył aż do śmierci w kwietniu 1940 r. Widać w nim cechy charakterystyczne zarówno dla twórczości, jak i przekonań reżysera. Hubal opowiadał się za Polską narodową, czerpiącą z dawnej romantycznej i sarmackiej tradycji, symboli narodowych, z utrwalonego w polskiej kulturze motywu ofiary i heroizmu. Głosił chwałę polskiego oręża, korzystał z form i funkcji kultury popularnej, aby wyrazić istnienie wspólnoty narodowej.
Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Wyspa wielkiej nadziei (1957), Lunatycy (1959), Daleka jest droga (1963), Gniewko syn rybaka (1969), Hubal (1973), Jarosław Dąbrowski (1975), Polonia Restituta (1980), Katastrofa w Gibraltarze (1983), Zmartwychwstanie (2007).
Kolejne spotkania:
- Feliks Falk (marzec 2015)
- Wojciech Marczewski (kwiecień 2015)
- Janusz Zaorski (maj 2015)
Wykład: prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu, autor m.in.: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego, Bydgoszcz 2005; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji, Kraków 2005; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej, Kraków 2006; Kino polskie po roku 1989, Bydgoszcz 2007; oraz najnowsza publikacja: Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60., Bydgoszcz 2013.
Informacje i zgłoszenia: Sławomir Stępień, tel. (22) 860-70-50, slawomir.stepien@ipn.gov.pl